Vikipediya

Vikipediya
Web-manzil	www.wikipedia.org
Interviki	Bosh Sahifa
Asosiy boʻlim	jami 285 tilda
Oʻzbekcha boʻlimi	uz.wikipedia.org
Asos solingan sana	15-yanvar, 2001-yil
Asoschi	Jimmy Wales va Larry Sanger
Maqolalar soni	20 milliondan dan ortiq
Viki-mexanizm	Wikimedia
Litsenziya	erkin
Reklama	yo'q

Vikipediya — koʻp tillik, vebga asoslangan, erkin ensiklopediya. U koʻpchilik tomonidan yoziladi va uni yozishda hech qanday cheklanishlar qoʻyilmaydi. Ushbu loyiha 15-yanvar 2001-yil mutaxassislarga moʻljallangan Nupediaga to‘ldiruvchi sifatida yaratilib, hozirda uni notijorat Wikimedia Foundation tashkiloti boshqaradi. Vikipediya bugunga kelib eng katta va eng koʻp qaraladigan maʼlumot manbasiga aylandi. Hozirda bu bepul ensiklopediyada dunyoning 283 tilida 20 milliondan oshiq maqola bor. Vikipedianing eng katta ingliz tili boʻlimi 3.8 milliondan ortiq maqolaga ega. Taqqoslash uchun, qogʻoz nashrdagi ensiklopediyalar orasida eng kattasi boʻlmish Encyclopædia Britannica (Britaniya Ensiklopediyasi) dagi maqolalar soni 130 ming atrofidadir. Bundan tashqari Vikipediyaning juda mashhur boʻlib ketishi tufayli unga yoʻldosh Wiktionary, Wikibooks, hamda Wikinews kabi loyihalarning ham paydo boʻlganidir.

Tarixi

Vikipediyaga 2001-yil Amerika Qoʻshma Shtatlari fuqarolari Jimmy Wales va Larry Sanger asos solishgan. Sanger “Vikipediya” soʻzini inglzicha “wiki” va “encyclopedia” soʻzlarini birlashtirib oʻylab topgan. “Wiki” sozi aslida Gavayliklarning soʻzi boʻlib, “tez” degan maʼnoni bildiradi va koʻpchilik birgalikda yaratadigan web sahifalar shu nom bilan ataladi. Jimmy Wales’ning niyati Britannica sifatiga erishish yoki undan ham yuqori darajaga erishish va bosma holida tarqatish.

Oʻzbek tilidagi Vikipediya

Asosiy maqola: Oʻzbekcha Vikipediya.

Oʻzbek tilidagi Vikipediyada 124,540 ta maqola bor. Foydalanuvchilar soni – 13,219, ulardan 92 nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan. Jami sahifalar soni (munozara, turkum va hk bilan qoʻshib hisoblaganda) – 609,966.

Oʻzbek Vikipediyasining Oʻzbekiston hududida toʻsilishi

2011 yilning oxirida noʻmalum sabablarga koʻra Oʻzbekiston hududida oʻzbek Vikipediyasi toʻsib qoʻyildi. Hozir Oʻzbekistonda bosh sahifani ochganlar msn.com ga uloqtirilib tashlanmoqda. Oʻzbekiston hududidan tashqarida oʻzbek Vikipesiyasining bosh sahifasi ochilsa “Oʻzbekcha Vikipediya Oʻzbekiston hududida toʻsilgan. Toʻsilish sababi va muhlati nomaʼlum.” – deb yozilgan. Bu oʻzbek Vikipediyasining rivojlanishini jiddiy oqsoqlantirmoqda. Bu toʻsishni koʻpchilik Oʻzbekistonda inson huquqlari poymol boʻlayotgani va soʻz erkinligi yoʻqligan nishona deb qaramoqda.

Turli tillardagi nashrlari

Vikipedia juda koʻplab tillarda har kun, soat va soniyada turli tillarda toʻldirilib borilmoqda. Ayniqsa quyidagi tillar bunga yaqqol misol boʻla oladi:

1. Ingliz (3 990 850)
2. Olmon (1 429 141)
3. Fransuz (1 268 408)

Toʻliq roʻyxat bu yerda.