Amir ul-umaro (arab.– amirlar amiri, oliy amir) – o‘rta asrlarda Movarounnahrda keng tarqalgan eng yuqori harbiy unvonli amaldor. U oliy bosh qo‘mondon hisoblanib, butun harbiy ishlar uning qo‘lida bo‘lgan. Bundan tashqari, Oltin O‘rda va Chig‘atoy ulusida hukumatning barcha bosh ijro idoralari (devonlar) ham Amir ul-umaro qo‘lida bo‘lgan. Lekin Amir Temur va temuriylar zamo-nida Amir ul-umaro faqat bosh qo‘mondonlik, ko‘p hollarda podshoh hudaychisi (ad’yutanti) vazifasini o‘tagan. Davlat ijro idoralari esa viziri a’zam qo‘lida bo‘lgan. Amir ul-umaro lik lavozimi Qo‘qon xonligida ami-ri lashkar, beklar begi, Turkiya va Ozar-bayjonda 17–19-asrlarda beklar begi deb atalgan. Xiva xonlari arxividan ma’lum bo‘lishicha, saroyda unga xizmat qiluvchi maxsus xodimlar, chunonchi 35 farrosh, 80 xizmatkor, 4 sayis va 6 darvozabon bo‘lgan. Saroy lavozimlari ichida Amir ul-umaro Xiva xonligida naqibaan keyin kelgan va uning ma-oshi 500 tillani tashkil qilgan. Bundan tashqari bir necha vilo-yatning daromadlari Amir ul-umaro ixtiyoriga berilgan.[1]

ManbalarTahrirlash

  1. "Amir ul-umaro" OʻzME. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil