Daniel Kahikina Akaka (1924 yil 11 sentyabr — 2018 yil 6 aprel) amerikalik oʻqituvchi va siyosatchi boʻlib, 1990-yildan 2013 yilgacha Gavayidan AQSh senatori boʻlib ishlagan. Demokratik partiyaning aʼzosi boʻlgan Akaka gavayi millatiga mansub boʻlgan birinchi AQSh senatori edi.Gonolulu shahrida tugʻilgan, Ikkinchi jahon urushi davrida AQSh armiyasi muhandislar korpusida xizmat qilgan. U Gavayi universitetida oʻqidi, u yerda bakalavr va magistr darajalarini oladi. Asli o‘rta maktab o‘qituvchisi bo‘lgan Akaka olti yil davomida direktor bo‘lib ishlagan. 1969 yilda taʼlim boʻlimi uni bosh dasturchi sifatida ishga oldi. 1970-yillarda u turli davlat lavozimlarida ishlagan.Akaka birinchi marta 1976 yilda Gavayi 2-kongress okrugi vakili sifatida AQSh Kongressining Vakillar palatasiga saylangan; 13 yil xizmat qildi. 1990-yilda u vafot etgan Spark Matsunaga oʻrniga AQSh Senatiga tayinlandi va keyinchalik Matsunaga vakolatini yakunlash uchun navbatdan tashqari saylovda gʻalaba qozondi. Keyinchalik u uchta toʻliq muddatga qayta saylanadi. 2011 yil mart oyida u 2012 yilda qayta saylanish uchun nomzodini qoʻymasligini eʼlon qildi[1].2012-yil 17-dekabrda AQSh senatori Daniel Inouye vafot etgach, Akaka 2013-yil 3-yanvarda lavozimini tark etgunga qadar 2 hafta davomida shtatning katta senatori bo‘ladi. Uning oʻrnini demokrat hamkasbi Mazi Xirono egalladi[2].

Daniel Akaka

Daniel Akaka official photo.jpg
Amerika Qo'shma Shtatlari senatori

Gavayidan
Tavalludi

Daniel Kahikina Akaka 1924 yil 11 sentyabr

Gonolulu, Gavayi hududi, AQSH
Vafoti

2018 yil 6 aprel (93 yosh)

Gonolulu, Gavayi, AQSH

Shaxsiy hayotTahrirlash

 
Senator Akaka va uning rafiqasi Milli Akaka

Akaka Gavayi tilini oʻzining " ona tili " deb taʼriflagan[3].Akaka 1942 yilda Kamehameha maktablarini tamomlagan. Ikkinchi jahon urushi paytida u Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasi muhandislar korpusida, jumladan Saipan va Tinianda xizmat qilgan. U 1945 yildan 1947 yilgacha xizmat qilgan U payvandchi va mexanik boʻlib ishlagan va 1948 yilda Morning Star shxunerining birinchi hamkori boʻlgan[4].Akaka 1948 yil 22 mayda Meri Mildred „Milli“ Chongga turmushga chiqdi. Akakalarning besh farzandi bor edi[5].Kollejga (GI Bill tomonidan moliyalashtirilgan) oʻqishga kirgan Akaka 1952 yilda Gavayi universitetida taʼlim bakalavri darajasini oldi. Keyinchalik 1966-yilda shu maktabda taʼlim magistri unvonini oldi [6].

KaryeraTahrirlash

Akaka 1953 yildan 1960 yilgacha Gonoluludagi oʻrta maktab oʻqituvchisi boʻlib ishlagan, keyin u direktor oʻrinbosari lavozimiga ishga qabul qilingan[6]. 1963 yilda u direktor boʻldi[4].1969 yilda Sogʻliqni saqlash, taʼlim va farovonlik departamenti Akakani bosh dastur rejalashtiruvchisi sifatida ishga oldi. Keyin Akaka hukumatda ishlashni davom ettirdi, Gavayi Iqtisodiy Imkoniyatlar boshqarmasi direktori, gubernator Jorj Ariyoshining inson resurslari boʻyicha yordamchisi va Progressiv mahallalar dasturi direktori lavozimlarida ishladi[7] [8].

ManbalarTahrirlash

  1. DePledge, Derrick. „The right time“. Honolulu Star-Advertiser (3-mart 2011-yil). Qaraldi: 3-mart 2011-yil.
  2. Nick Grube. „Former US Sen. Daniel Akaka Dead At 93“. Civil Beat (6-aprel 2018-yil).
  3. Zotigh. „“The Spirit of Aloha Means Nothing Unless We Share It”—Senator Daniel Akaka (1924–2018)“. Smithsonian Magazine. Qaraldi: 10-avgust 2022-yil.
  4. 4,0 4,1 „Akaka in Congress since 1976 | The Honolulu Advertiser | Hawaii's Newspaper“. The Honolulu Advertiser (20-yanvar 2006-yil). 29-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-aprel 2018-yil.
  5. HNN Staff. „Former US Sen. Akaka, the 'ambassador of aloha,' dies at 93 - Hawaii News Now - KGMB and KHNL“. Hawaii News Now (6-aprel 2018-yil). Qaraldi: 6-aprel 2018-yil.
  6. 6,0 6,1 Ruymar, Lorene. The Hawaiian Steel Guitar and its Great Hawaiian Musicians. Anaheim Hills, California: Centerstream Publishing, 1996 — 82 bet. ISBN 1-57424-021-8. 
  7. Brown. „Daniel K. Akaka, Hawaii senator with 'spirit of aloha,' dies at 93“. The Washington Post. Qaraldi: 6-aprel 2018-yil.
  8. The Associated Press. „Daniel Akaka, longtime Hawaii senator, dead at 93“. Mercurynews.com. Qaraldi: 6-aprel 2018-yil.