Android — versiyalar orasidagi farq

172 bayt qoʻshildi ,  8 yil oldin
qisqa izoh tahrirlanmadi
'''Android''' — [[Linux yadro]]sida yaratilgan portativ (tizimli) [[operatsion tizim]] bo`libboʻlib, [[Kommunikator]]lar, [[planshetli kompyuter]]lar, [[elektron kitob (moslama)|elekron kitoblar]], [[raqamli pleyer]]lar, [[qo`l soati|qo`lqoʻl soatlari]], [[netbuk]]lar va [[smartbuk]]larda ishlatiladi. [[Google (kompaniya)|Google]] tomonidan sotib olingan Android Inc. kompaniyasi tomonidan yaratilgan. Keyinchalik Google tizim rivojlanishi bilan shug`ullanadiganshugʻullanadigan [[Open Handset Alliance]] (OHA) ittifoqini tuzdi. Android yordamida [[Java]] dasturlarni tuzish mumkin. Android Native Development Kit [[Si (dasturlash tili)|Si]]da va boshqa [[dasturlash tili|tillarda]] yoziladigan dasturlarni yaratadi.
 
2012-yilning 3-choragida sotilgan smartfonlarning 75  %ida Android operatsion tizimi o`rnatilganoʻrnatilgan edi.
 
== Tarixi ==
 
2005-yilning iyulida Google korporatsiyasi Android Inc. kompaniyasini sotib oldi. 2007-yilning 5-noyabrida Google Open Handset Alliance (OHA) tuzilganligini e`loneʼlon qilib, birinchi ochiq mobil Android tizimini namoyish etdi.
 
2008-yilning 23-sentabrida operatsion tizimning birinchi versiyasini namoyish etdi. Birinchi versiya chiqqanidan so`ngsoʻng tizim bir necha marta yangilandi. Bu yangilashlar tizimda aniqlangan xatolarni tuzatib, yangi funksiyalar qo`shdiqoʻshdi.
 
2009-yilda platformaning to`rttatoʻrtta updatelari (yangilashlari) chiqdi. Shunday qilib, fevralda turli xatolarni tuzatadigan 1.1 versiyasi chiqdi. Aprel va sentabrda mos ravishda 1.5 "Cupcake"„Cupcake“ va 1.6 "Donut"„Donut“ updatelari chiqdi. "Cupcake"„Cupcake“ versiyasi bir qancha o`zgartirishlaroʻzgartirishlar kiritdi: virtual klaviatura, video yozish va tomosha qilish, brauzer va boshqalar. "Donut"da„Donut“da birinchi marta [[CDMA]] tizimlarini qo`llashqoʻllash paydo bo`ldiboʻldi. 2009-yilning oktabrida bir nechta Google akkauntlarini, [[HTML5]] tilidagi brauzerni qo`llaydiganqoʻllaydigan va bir nechta yangiliklar kiritilgan Android 2.0 "Eclair"„Eclair“ operatsion tizimi chiqdi. "Eclair"„Eclair“ (2.1) versiyasida "tirik„tirik rasmlar"rasmlar“ paydo bo`ldiboʻldi va ekran blokirovkasinining ko`rinishikoʻrinishi o`zgardioʻzgardi.
 
2010-yilning o`rtasidaoʻrtasida Google Android 2.2 "Froyo"„Froyo“ versiyasi chiqdi. 2010-yilning ohirida esa Android 2.3 "Gingerbread"„Gingerbread“ namoyish etildi. Bu updatelar an`anaviyanʼanaviy blokirovkani raqamli yoki xarf-raqamliga o`zgartirdioʻzgartirdi, "Kesish„Kesish, nusxa ko`chirish"koʻchirish“, qayta qo`yishqoʻyish funksiyalarini soddalashtirdi va hokazo.
 
2011-yilning 22-fevralida Android 3.0 "Honeycomb"„Honeycomb“ namoyish etildi. Uning asosiy yangiligi planshetga moslashtirilgani edi.
 
2011-yilning 19-oktabrida chiqqan Android 4.0 "Ice„Ice Cream Sandwich" -Sandwich“ — birinchi universal tizim (ham planshetlarga, ham smartfonlarga moslashtirilgan) chiqdi.
 
2012-yilda tizimning yangi versiyasi — -„Jelly "Jelly Bean"Bean“ chiqdi. U iyunda 4.1 raqami ostida namoyish etilib, oktabr ohirida yangi update chiqqach 4.2ga o`zgardioʻzgardi.
 
== Moslamalar ==
{{shuningdek|Android moslamalari ro`yxati}}
 
Android ostida ishlaydigan birinchi moslama 2008-yilning 23-sentabrida [[HTC]] kompaniyasining [[HTC Dream]] smartfoni ([[T-Mobile]] aloqa operatori tomonidan T-Mobile G1 nomi ostida namoyish etilgan) bo`ldiboʻldi. Tezda boshqa smartfon ishlab chiqaruvchilari tomonidan Android OT ostida moslamalar chiqarish so`rovlarisoʻrovlari paydo bo'ldiboʻldi. Androidning planshetlarga moslashtirilgan 3-versiyasi (Honeycomb) chiqqach planshet ishlab chiqaruvchilariga ham Android yoqib qoldi. Google kompaniyasi ham boshqa ishlab chiqaruvchilar bilan hamkorlikda o`ziningoʻzining "[[Google Nexus]]" moslamalarini Android OT ostida chiqara boshladi. Aynan shu moslamalar birinchi bo`libboʻlib yangi versiyalarda chiqadi.
 
Smartfonlar va planshetlardan tashqari Android AT boshqa moslamalarga ham o`rnatiladioʻrnatiladi. Masalan, 2009-yilda sotuvga Androidda ishlovchi fotoramka sotuvga chiqdi. 2011-yilda Blue Sky kompaniyasi Android OT ostidagi "aqlli"„aqlli“ i`mWatch soatlarini chiqardi. 2012-yil avgustda Nikon dunyodagi birinchi Androidda ishlovchi fotokamerani namoyish etdi. "Google„Google Nexus"Nexus“ seriyasida smartfon va planshetlardan tashqari Android ostidagi [[Nexus Q]] mediapleyeri mavjud.
 
2012-yil oktabrda Google boshqaruvchi direktori [[Larri Peyj]] Android ostidagi moslamalar soni 500 mln.dan ortgani va har kuni 1,3 mln.ga ko`payotganikoʻpayotgani haqida habar berdi.
 
== Dasturlar do`konidoʻkoni ==
 
=== Google Play (avvalgi Android Market) ===
{{asosiy|Google Play}}
2008-yil 22-oktabrda Google Android OT dasturlarining onlayn do`koni -doʻkoni — [[Android Market]] ochilishi haqida e`loneʼlon qildi. Kelishivga ko`rakoʻra yaratuvchilar foydaning 70 %ini, operatorlar esa qolgan 30 %ni olishadi. 2009-yil fevralda [[AQSH]] va [[Buyuk Britaniya]] yaratuvchilarida Android Marketdagi o`zoʻz dasturlari uchun pul olish imkoniyati paydo bo`ldiboʻldi. [[Sony Ericsson]] kompaniyasi dasturlarning [[onlayn do`kon]]i Android Marketda shaxsiy kanalini ishga tushirdi. U kanalda kompaniya tomonidan tavsiya etilgan dasturlar va o`yinlaroʻyinlar berilgan. 2011-yil dekabrda Android Market tuzilganidan beri 10 mlrd. dastur ko`chiribkoʻchirib olindi.
 
2012-yil martda [[Google]] kompaniyasi "Kitoblar"„Kitoblar“, "Android„Android Market"Market“, "Musiqa"„Musiqa“ va boshqa servislarni yagona Google Play servisiga birlashtirdi. Googel Play internet do`konidoʻkoni 190ta davlatda ishlaydi, 700 mingdan ortiq dasturga ega, ochilganidan beri 25 mlrd.ta dastur ko`chiribkoʻchirib olingan.
 
== Qiziqarli faktlar ==
* Android tizimi uchun maxsus Droid va Roboto shriftlari yaratilgan.
* 1.5 versiyadan boshlab Android versiyalarining nomlari biror-bir desert nomidan olinadi. Nomlarning birinchi xarflari versiyalarning yangilanishi bo`yichaboʻyicha alifbo xarflari tartibida ketadi: 1.5 Cupcake ("keks"„keks“), 1.6 Donut (pishiriq turi), 2.0/2.1 Eclair ("ekler"„ekler“), 2.2 Froyo ("muzlatilgan„muzlatilgan yogurt"yogurt“ qisqartmasi), 2.3 Gingerbread ("zanjabilli„zanjabilli shirinkulcha"shirinkulcha“), 3.0 Honeycomb ("asalari„asalari ini"ini“), 4.0 Ice Cream Sandwich ("muzqaymoq„muzqaymoq briketi"briketi“), 4.1/4.2 Jelly Bean (shirinlik turi), ''5.0 Key Lime Pie ("laymli„laymli pirog"pirog“), Licorice ("lakritsa"„lakritsa“), Marshmallow ("zefir"„zefir“) va Nougat ("nuga"„nuga“)'' (5.0 versiya tasdiqlanmagan).
* 2011-yil fevral ma'lumotlarigamaʼlumotlariga ko`rakoʻra Android OT moslamalari Buyuk Britaniyada [[iOS]] OT ostidagi [[iPhone 4]]ni ortda qoldirdi.
* Agar Androidning rasmiy saytida kursorni pastki chap burchakdagi robotga olib borilsa, u har xil harakatlar qilishni boshlaydi, bosganda qo`liniqoʻlini silkitadi.
 
== Manbalar ==
190

ta tahrir