Turk tili — versiyalar orasidagi farq

2 034 bayt qoʻshildi ,  7 yil oldin
Maqolaga matn qoʻshildi
k (bot tomonidan imlo toʻgʻrilandi)
(Maqolaga matn qoʻshildi)
|sil=
}}'''Turk tili''' (Turkcha: ''Türkçe'') — soʻzlashuvchisi eng koʻp bolgan [[Turkiy tillar|turkiy til]]. Turk tilida gaplashuvchilar asosan [[Turkiya]]da yashashadi. [[Shimoliy Kipr]], [[Iroq]], [[Bolgariya]], [[Yunoniston]], [[Ozarbayjon]], [[Turkmaniston]], [[Eron]], [[Oʻzbekiston]] ,[[Olmoniya]], [[Niderlandlar]] kabi davlatlarida ham turk tilida gaplashuvchilar bor.
 
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
'''Turk tili''' — turkiy tillarpgm biri. Asosan, Turkiyada, shuningdek, Iroq, Suriya, Eron, Ruminiya, Bolgariya, Gretsiya, Rossiya, Germaniya, Niderlandiya, Fransiya, Kipr oroli, Makedoniya va b. mamlakatlarda tarqalgan. Turkiya Respublikasining va Kipr Respublikasining (grek tili bilan birga) rasmiy tili hisoblanadi. Oʻtgan asr oxirlarida soʻzlashuvchilarning umumiy soni 55 mln. ga yakin (Turkiyaning oʻzida 50 mln. dan ortiq) kishini tashkil etgan. Dialektal jihatdan Turkiyada Sharqdagi, ayniqsa, Anatoliya shim.sharqidagi mintaqa ozarbayjon tiliga oʻxshashlik belgilari bilan ajralib turadi. Anatoliyaning boshka qismi hamda sharqiy frakiya shevalari, shuningdek, boshqa mamlakatlardagi T.t. lahjalari oʻzaro unchalik farq qilmaydi.
 
T.t.ning fonetik oʻziga xosliklari: soʻz boshidagi va oʻrtasidagi j undoshining qarindosh turkiy tillardagi boshqa oʻxshash tovushlarga toʻgʻri kelishi, soʻz boshidagi rv, td, kg jarangeizlari va jaranglilarining farqlanishi va singarmonizmning mavjudligi, bir qancha soʻzlarda portlovchi v oʻrniga sirgʻaluvchi v undoshining kelishi; boshqa turkiy tillardagi "vo1" feʼlining "ol" tarzida qoʻllanishi va b. Morfologik belgilaridan mis shaklli sifatdoshning qipchoq va b. bir qancha turkiy tillardagi gan shaklli sifatdosh bilan vazifadoshligi; dik shaklli qad. harakat nomi va uog shaklli aniq hoz. zamon feʼlining faol qoʻllanishi va b. ni koʻrsatish mumkin.
 
Adabiy T.t. hoz. shaklida 19-a. oʻrtalaridan shakllana boshlaydi. Bu davrda oʻrta asr adabiy tili (eski turk yoki usmonli turk tili) arabcha, forscha elementlarga boy boʻlgan. 20-a.ning 20-y.laridagi islohotlardan soʻng adabiy til umumxalq soʻzlashuv tili bilan yaqinlashdi. Eski T.t. ning arab yozuvida bitilgan yodgorliklari 13-a.dan boshlab mavjud. Dastlabki yodgorliklarda sharqiy turkiy (qoraxoniyuygʻur) adabiy tilining sezilarli taʼsiri bor. Hoz. yozuvi 1929 y.dan lotin grafikasi asosida.
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->
 
 
== Grammatikasi ==
{{Turkiy tillar}}
{{Link FA|sv}}
 
{{OʻzME}}
187 763

ta tahrir