Malay arxipelagi — versiyalar orasidagi farq

k
clean up, replaced: km2 → km² using AWB
(Yangi maqola yaratildi)
 
k (clean up, replaced: km2 → km² using AWB)
'''Malay arxipelagi''' - Yer yuzidagi eng yirik orollar toʻplami, Osiyoning materik qismi bilan Avstraliya oraligʻida. Jami 10 mingdan ortiq orollardan iborat boʻlib, umumiy mayd. 2 mln. km2km² ga yaqin. Katta Zond orollari, Kichik Zond orollari, Filippin va b. bir necha mayda orollardan iborat. M. a.da Indoneziya, Malayziya va Filippin davlatlari joylashgan. Re-lyefi, asosan, togʻli, 100 dan ortiq harakatdagi vulkan bor. Tez-tez zilzila boʻlib turadi. Eng baland joyi 4101 m (Kalimantan o.dagi Kinabalu togʻi). Yirik qalay konlari bor; neft, gaz, temir, nikel, mis, volfram, marganets rudalari, boksit qazib chiqariladi.
 
Iklimi ekvatorial va subekvatorial, tekisliklarda yil davomida t-ra 23—26°. Yiliga 1000—2000 1000–2000&nbsp;mm, togʻlarda 5000 &nbsp;mm gacha yogʻin yogʻadi. Daryo koʻp. Daryolari sersuv, biroq kiska, baʼzilarida kema katnaydi. Tuproga kizil, qizilkoʻngʻir, togʻlarda qoʻngʻir va togʻ-oʻtloqi, vodiylarda allyuvial tuproq. Tekislik va past togʻlar 1200—13001200–1300 m gacha sernam torpik oʻrmonlar, undan yuqorisi subtropik oʻrmonlar bilan qoplangan. Baʼzi joylar musson oʻrmonlari va savannalardan iborat. Daryo vodiylari va dengiz sohillarida mangra oʻrmonlari bor. Tekisliklarning katta qismi ekinzor. Flora va faunasi turlarga boy. Ularning 30—35% endemik turlar. Faunasining eng harakterli vakillari: odamsimon va itsimon maymunlar, fil, karkidon, malay ayigʻi, malay kizil boʻrisi va b. M. a.ning hayvonot dunyosi Malay va Papua kichik oblastiga mansub.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
{{stub}}
{{no iwiki}}
 
{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
 
 
{{stub}}
1 365

ta tahrir