Naftenlar — versiyalar orasidagi farq

More info
(Yangi maqola yaratildi)
 
(More info)
'''Naftenlar''' ('''sikloalkanlar''', '''siklanlar''', yoki '''sikloparafinlar''' deb ham nomalanadi) (yun. naphtha — neft) - [[siklopentan]] va [[siklogeksan]] katoriningqatorining toʻyingan alitsiklik uglevodorodlari[[uglevodorod]]lari, shuningdek, molekulasida 2 tadan 5 tagacha qalqasi boʻlgan murakkab bi- va politsiklik uglevodorodlar.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> Umumiy formulasi SpN2p. Toʻyingan uglevodorodlardan molekulasidagi uglerod atomlarining siklik (halqa hosil qilib) joylanishi bilan farq qiladi. Asosiy manbai — neft. Neftda, sikli (halqasi)da 5 va 6 ta uglerod atom boʻlib, tabiatda birmuncha koʻp tarqalgan N. bor. Siklida 6 ta uglerod atomi boʻladigan N. — geksametilenlar (siklogeksan va uning gomologlari) muhim. Ular neftni haydash yoʻli bilan olinadi. Katalitik kreking jarayonida aromatik yoki toʻyinmagan uglevodorodlarga aylanadi. N., motor yonilgʻilarining tarkibiy qismi hisoblanadi. <ref>[[OʻzMEneft]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
 
Neftda, sikli (halqasi)da 5 va 6 ta uglerod atom boʻlib, tabiatda birmuncha koʻp tarqalgan naftenlar bor. Siklida 6 ta uglerod atomi boʻladigan naftenlar — geksametilenlar (siklogeksan va uning gomologlari) muhim. Ular neftni haydash yoʻli bilan olinadi. Katalitik kreking jarayonida aromatik yoki toʻyinmagan uglevodorodlarga aylanadi. Naftenlar motor yonilgʻilarining tarkibiy qismi hisoblanadi.
 
== Manbalar ==
 
{{stub}}
{{no iwikiOʻzME}}
 
{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->