Namoz — versiyalar orasidagi farq

216 bytes added ,  5 yil oldin
k
xulosa tahrirlanmadi
(Maqolaga matn qoʻshildi)
k
 
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
'''Namoz''' (fors.)  — islom koʻrsatmalari boʻyicha bajariladigan maxsus ibodat turi; islomdagi 5 rukndan[[rukn]]dan biri. N. musulmonlarga [[meʼroj]] kechasi (q. [[Isro va meʼroj]]) [[farz]] qilingan birinchi ibo-datdiribodatdir. Bir kecha-kunduzda 5 mahal (bomdod, peshin, asr, shom, xufton) N. oʻqish farz hisoblanadi. N. oʻqish "Allohu„Allohu akbar"akbar“ deb takbir aytish bilan boshlanib, sano, [[Qurʼon]] oyatlaridan[[oyat]]laridan tilovat qilishda duolar[[duo]]lar oʻqish, [[rukuʼ]], [[sajda]], tiz choʻkib oʻtirish, [[salom]] berishlarni oʻz ichiga oladi. N.ning bir necha turlari mavjud. Mas, farz, [[vojib]], [[sunnat]], [[nafl]], ishroq, [[tahajjud]], [[qazo]], shukri vuzu, [[janoza]] va b. qoʻshimcha N.lar borki, ularni ado etish [[musulmon]] kishining ixtiyoriy ibodati[[ibodat]]i sanaladi. Farz, vojib, sunnat N.lari esa ado etilishi sharʼan talab etiluvchi N.lar sirasiga kiradi.
 
N. oʻqish uchun namozxonning badan va kiyimlari hamda oʻqish joyi pok boʻlishi shart. N. qiblaga [[qibla]]ga Makkadagi[[Makka]]dagi [[Kaʼba]] ibodatxonasiga[[ibodatxona]]siga qarab oʻqiladi. Uni oʻqishda maxsus toʻshama  joynamozagm[[joynamoz]]dan foydalanish odatga aylangan. N.ni kishi bir oʻzi yoki jamoa boʻlib oʻqishi mumkin, lekin [[juma]] kunidagi juma N.ini masjidda[[masjid]]da jamoa bilan oʻqish tavsiya etiladi. Jamoa boʻlib N. oʻqiganda namozxonlar qator turadi, ulardan biri ([[imom]]) imomlikka[[imomlik]]ka oʻtadi. N. paytida gapirish, yeyish, ichish, kulish, yigʻlash, yoʻtalish, turli harakatlar qilish va b. mumkin emas. Kasal va nogironlar N.ni oʻzlariga qulay holatda oʻqiydilar.
 
Islomdagi mazxablar[[mazhab]]lar koʻrsatmalarida N. oʻqish qoidalarining bir-biridan farq qiladigan jihatlari bor. Oʻzbekistonda N., asosan, [[hanafiylik]] mazhabiga muvofiq oʻqiladi. <ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->
 
'''Namoz''' - — [[islom]] dinidagi [[ibodat]], arabchada «Solat»„Solat“ deyilib, lug'atdalugʻatda yaxshilikka duo ma'nosinimaʼnosini anglatadi.
Shariatda[[Shariat]]da esa: «Takbir„Takbir ila boshlanib, salom berish ila tugaydigan maxsus shartlari bor gaplar va ishlar namozdir»namozdir“.
Namoz Isro kechasida, Payg'ambarimizPaygʻambarimiz sollallohu alayhi vasallamning hijratlaridan oldinroq farz bo'lganboʻlgan.
Besh vaqt namoz farzligi Qur'ondaQur’onda ham, Sunnatda ham, Ijmo'daIjmoʻda ham qayta-qayta ta'kidlangantaʼkidlangan.
Namoz balog'atga[[balogʻat]]ga etgan har bir musulmon uchun [[farzi ayndirayn]]dir. Har kim o'zioʻzi uchun namoz o'qimog'ioʻqimogʻi farzdir.
== Jarayon ==
[[Tasvir:Mosque.jpg|left|250px]]
[[Tahorat]] qilib bo'lganimizdanboʻlganimizdan keyin qanday namoz o'qiymizoʻqiymiz?
 
1. Qiblaga yuzlanib, qo'llarimizniqoʻllarimizni ko'taribkoʻtarib"اَللهُ اَكْبَرُ" (Allohu akbar) deymiz.
 
2. Sano duosini o'qiymizoʻqiymiz.
 
3. Avval «„[[Fotiha»]]“ surasini[[sura]]sini, so'ngrasoʻngra boshqa biror surani o'qiymizoʻqiymiz.
 
4. «Allohu„Allohu akbar»akbar“ deb ruku' qilamiz va ruku'daruku’da 3 marotaba: "سُبْحَانَ„سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ"الْعَظِيمِ“ «Subhana„Subhana robbiyal-a'ziym»aʼziym“ (Ulug'Ulugʻ Robbim pokdir!) deymiz.
 
5. Ruku'danRuku’dan boshimizni ko'taribkoʻtarib:
 
"سَمِعَ„سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّناَ وَ لَكَ الْحَمْدُ"الْحَمْدُ“ «Sami'allohu„Sami’allohu liman hamidah, Robbana-a valakal hamd»hamd“ (Alloh O'zigaOʻziga hamd aytuvchini eshitdi. Ey Parvardigorimiz! Senga hamd(lar) bo'lsinboʻlsin) deymiz.
 
6. «Allohu„Allohu akbar»akbar“ deb sajda qilamiz va sajdada "سُبْحَانَ„سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى"الْأَعْلَى“ «Subhana„Subhana robbiyal a'la»aʼla“ (Eng oliy zot bo'lmishboʻlmish Parvardigorim barcha aybu nuqsondan pokdir) deymiz.
 
7. «Allohu„Allohu akbar»akbar“ deb sajdadan boshimizni ko'taribkoʻtarib o'tiramizoʻtiramiz va: "رَبِّ„رَبِّ اغْفِرْ لِي"لِي“ «Robbig'„Robbigʻ-firli»firli“ deymiz.
 
8. «Allohu„Allohu akbar»akbar“ deb ikkinchi marta sajda qilamiz va sajdada «Subhana„Subhana Robbiyal-a'la»aʼla“ deymiz.
 
9. «Allohu„Allohu akbar»akbar“ deb ikkinchi rakaatga turamiz.
 
'''Namozni boshlashdan oldin ado etilishi lozim bo'lganboʻlgan to'qqiztatoʻqqizta shart bordir:'''
 
1. Islom.
 
2. [[Aql]].
 
3. Tamyiz (esni tanishlik).
 
4. [[Tahorat]]li boʻlish.
4. Tahoratli bo'lish.
 
5. Najosatlardan[[Najosat]]lardan poklanish.
 
6. Avratni[[Avrat]]ni yopish.
 
7. Namoz vaqtining kirishi.
 
8. Qiblaga yuzlanish.
 
9. [[Niyat]].
 
== Namoz turlarlari ==
|+ Namoz turlari va vaqti haqida qisqacha tushuncha
|-
! Namoz nomi!! {{lang-ar|}} !! Ma'nosiMaʼnosi/<br />Tarjimasi !! Namoz vaqti/<br />Qay holatda o'qilishioʻqilishi!! Ma'suliyatiMasʼuliyati/<br /> !!Rakatlar soni
|- bgcolor="#FFFFFF"
|'''[[Asr namozi|Asr]]'''||'''صلاة العصر'''||''Vaqt'' O'rtaOʻrta namoz||Kechki mahal. Inson soyasi o'zidanoʻzidan ikki barobar kattalashganda o'qiladioʻqiladi.||[[Farz]]||4
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="6" |Asr namozini o'zoʻz vaqtida o'qishoʻqish zarur.
|-
| colspan="6" style="background:#ccf;"|
|-
| '''[[Vitr namozi|Vitr]]'''|| '''وتر'''|| '' ''|| ||[[Sunnat]]/[[Vojib]]||
|-
| colspan="6" | .
|-
| colspan="6" style="background:#ccf;"|
|- bgcolor="#FFFFFF"
| '''[[Jum'a Namozi|Jum'aJum’a]]'''||'''صلاة الجمعة''' ||''Ja'mlanuvchuJaʼmlanuvchu namoz'' ||[[Juma|Juma kuni]] ||[[Farz]]/[[Sunnat]]||4,2,4
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="6" |