Andoza:Yaxshi maqola — versiyalar orasidagi farq

Yangilandi
k
(Yangilandi)
[[Tasvir:ZincSeyyed fragmentAli sublimed and 1cm3 cubeKhamenei.jpg|right|200px]]
'''Sayid Ali Husayniy Xomanaiy''' ({{lang-fa|سید علی حسینی خامنه‌ای}}, {{lang-az|سید علی حسینی خامنه‌ای /Seyid Əli Hüseyni Xamenei}}; [[1939-yil]], [[17-iyul]]; [[Mashhad]], [[Eron]]) — [[Eron]]lik siyosiy va diniy arbob. [[Eron Oliy Rahbari]], [[Oyatulloh]]. 1981—1989-yillarda Eronning [[Eron Prezidenti|3-prezidenti]].
'''[[Rux]]''' ({{lang-lat|Zincum}}), Zn — [[Kimyoviy elementlar davriy sistemasi|Mendeleyev davriy sistemasining]] 12- (avvalgi, yigʻiq jadval boʻyicha II) guruhiga mansub [[kimyoviy unsur]]. Tartib raqami 30, atom massasi 65,39. Rux och zangori rangli, kumush kabi yaltiroq [[metall]]dir.
 
Ali Xomanaiy [[Humayniy Ruhullo Musoviy|Oyatulloh Humayniyning]] shogirdidir. Xomanaiy 1962-yilda Humayniy rahbarligidagi islom harakatiga qoʻshilgan. 1963-yildan bir necha marta qamoq va surgunda boʻlgan. 1979-yilgi shohga qarshi inqilobda Mashhaddagi islom harakatiga boshchilik qilgan. Eronda [[monarxiya]] agʻdarilgandan soʻng, 1979—80-yillarda Islom inqilobiy kengashi aʼzosi, mudofaa vaziri oʻrinbosari, „Islom inqilobi posbonlari“ korpusi qoʻmondoni, oyatulloh Humayniyning Oliy mudofaa kengashdagi vakili lavozimlarida boʻlgan. 1980—81-yillarda Islom kengashi majlisi (parlament) deputati. 1981-yil oktabridan Eron Islom Respublikasi prezidenti, Oliy mudofaa kengashi raisi. Humayniy vafotidan soʻng, 1989-yil 4-iyundan Eron Islom Respublikasi Rahbari.
Nam havoda ruxning sirti [[oksid]] parda bilan qoplanadi. Ruxning suyuqlanish harorati 419,53°[[Selsiy darajasi|C]], qaynash harorati 907°, xona haroratidagi zichligi 7,133 g/sm<sup>3</sup>. Rux kimyoviy jihatdan faol metallarga kiradi. [[Kislota]]larda yaxshi eriydi. Qizdirilsa, [[ishqor]]larda ham eriydi. [[Yod]] va [[oltingugurt]] bilan xona haroratida birikadi. Qizdirilganda rux faol [[metallmaslar]] bilan shiddatli [[Kimyoviy reaksiya|reaksiyaga]] kirishadi. Boshqa metallar bilan rux qotishmalar hosil qiladi.
 
('''[[RuxAli Xomanaiy |Davomi...]]''')<noinclude>
Butun dunyoda ishlab chiqariladigan ruxning 40 foizi [[poʻlat]]ni [[korroziya]]dan saqlash uchun sarflanadi. Rux kukuni yordamida [[kadmiy]], [[mis]] va [[nodir metallar]] birikmalardan ajratib olinadi. Ruxdan ishlangan listlar konstruksion material sifatida, shuningdek, quruq elementlarning idishlarini tayyorlashda qoʻllanadi.
 
('''[[Rux|Davomi...]]''')<noinclude>
:[[Vikipediya:Yaxshi maqolalar|Arxiv]]
[[Turkum:Vikipediya:Yaxshi maqolalar|*]]</noinclude>