Nemis tili — versiyalar orasidagi farq

11 bayt olib tashlandi ,  6 yil oldin
tahrir izohi yoʻq
(+ogohlantirish)
{{Til
|nom= Nemis tili
|milliy nom= -{Deutsch, deutsche Sprache}-
|mamlakatlar= [[Germaniya]], [[Belgiya]], [[Shveytsariya]], [[Luksemburg]], ...
|biluvchilar= 200 million
'''Nemis tili''' — hind-yevropa tillari oilasidagi german tillari guruhiga mansub til. GFR, Avstriya Respublikasi, Shveysariya Konfederatsiyasi (qisman), Lyuksemburg Gersogligi (qisman), Belgiya Qirolligining rasmiy tili. Rossiya Federatsiyasida, Shim. va Jan. Amerikaning bir kancha mamlakatlarida ham tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 110 mln. kishidan ortiqrokdir. N. t. frank, saks, turing , alemann, bavar singari gʻarbiy german kabilalari shevalari asosida tarkib topgan va quyi nemis, oʻrta nemis va jan. nemis lahjalariga, har bir lahja guruhi esa gʻarbiy va shar-qiy guruhchalarga ajraladi. N. t.ning taraqqiyot tarixida milliy tilgacha boʻlgan (16-a.gacha) va milliy til (18-a.dan) davrlari farqlanadi; 16—17-a.lar oʻtish davri hisoblanadi. Hoz. ada-biy til meʼyorlarining shakllanishi asosan 18-a. oxirida tugallanib, bu davrda grammatik tizim va imlo barqarorlashgan.
 
Hoz. N. t. fonologik tizimida monoftong va diftonglar 45 foizni tashkil etadi (16 unli fonema va 3 diftong); undoshlar tizimi 18 undosh fonema va 2 qorishiq tovushdan iborat. Barcha fonemalar hosil boʻlish oʻrnio`rni, usuli va talaffuzi jihatidan oʻzaro farqdanadi, muayyan oʻzigao`ziga xosliklarga ega. Gramatik qurilishi analitiksintetik xususiyat bilan ajralib turadi. Mas, otlarda jins va kelishik shakllari, asosan, analitik tarzda, son kategoriyasi esa sintetik tarzda ifodalanadi. Bu holat boshqa soʻzso`z turkumlaridagi shakllar ifodasida ham ku-zatiladi. Gapning asosiy turi feʼlfe`l markazli ran. Yasama, qoʻshmaqo`shma feʼllardanfe`llardan ifodalangan kesim qismlarining ran tarkibida distant holatda qoʻllanishiqo`llanishi N. t.ning aloqida xususiyati hisoblanadi.
 
Soʻz yasash vositalari tizimi yaxshi rivojlangan; soʻzso`z qoʻshishqo`shish bilan ot (asosan, termin) yasalishi keng qoʻllanadiqo`llanadi. LugʻatLug`at tarkibida asl nemischa soʻzlarso`zlar qatori lotin, fransuz, italyan, ingliz va b. tillardan oʻzlashgan soʻzlarso`zlar ham koʻplabko`plab uchraydi. Yozuvi lotin grafikasiga asoslangan.
 
Adabiy N. t.ning Avstriya va Shveysariyadagi variantlari Germaniyadagi variantidan adabiy tildan turlicha foydalanish va uning lahjalar hamda soʻzlashuvso`zlashuv tiliga munosabati nuqtai nazaridan oʻzaro farqdanadi. <ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. [[Toshkent]], 2000-yil</ref>
 
[[Tasvir:Historical German linguistical area.PNG|thumb|left|Nemis tili, 1929]]
Anonim foydalanuvchi