James Cook: Versiyalar orasidagi farq

k
qisqartmalarni toʻliqlash, replaced: sh.da → shahrida, y.lar → yillar (8), va b. → va boshqa using AWB
Tahrir izohi yoʻq
k (qisqartmalarni toʻliqlash, replaced: sh.da → shahrida, y.lar → yillar (8), va b. → va boshqa using AWB)
'''KUK (Cook) Jeyms''' (1728.27.10, [[Marton]], [[Yorkshir grafligi]] — 1779.14. 2, [[Ganayi orollari]]) — ingliz dengizchi sayyohi. 1768—71 y.lardayillarda "Indevor" ke-masida dunyo aylana ekspeditsiyaga rah-barlik qilgan. Britaniya admiralligi tomonidan tashqil etilgan ushbu eks-peditsiyaning maqsadi Tinch okeanda yangi yerdarni egʻallash edi. Kema Plimut sh.danshahridan safarga chiqib, Gorn bur-nini aylanib oʻtgach, Taiti o.ga yetib bordi. 1769 y.dayilda uning shim.-gʻarbidagi yondosh orollarni Jamiyat o.lari degan umumiy nom bilan haritaga tushirdi. 1769—70 y.lardayillarda Yangi Zelandiya qir-gʻoklarini aylanib oʻtib, uning orollardan iborat ekanligini aniq-ladi. Katta Toʻsiq rifi va Avstrali-yaning sharqiy so-hillarini tadqiq qiddi. Torres boʻgʻo-zi orqali K. Yaxshi Umid burnini aylanib, 1771 y.dayilda Angliyaga qaytdi.
 
Antarktida materigini topish va Yangi Zelandiya va b.boshqa orollarni oʻrganish maqsadida uyushtirilgan dunyo aylana 2-sayohatida (1772— 75) K. "Rezolyushen" kemasida suzib 1773 y. tarixda ilk bor Jan. qutbiy doirani (40° shq.u.) kesib oʻtdi va 66° 36’j. k.gacha yetib bordi. Ikkinchi sayoh-ati davomida Tuamotu arxipelagidagi 2 atoll, Kuk o.lari guruhidagi Pal-merston o. va Xervi atolli, Yangi Gebrid o.lari, Yangi Kaledoniya va Nor-folk o.ni (1774), Atlantika okeani jan.dagi Jan. Georgiya va Jan. Sandvich o.larini (1775) topib, yevropaliklarga maʼlum qildi.
 
K. 1776 y.dayilda "Rezolyushen" va "Diskoveri" kemalariga ekspeditsiya boshligʻi qilib tayinlandi. 1777 y.dayilda Kuk o.laridagi 3 atollni, Tubuai va Rojdestvo o.larini, 1770 y.dayilda Ganayi o.larini tavsifladi, Amerikaning shim.-gʻarbiy sohillarini oʻrgandi va qis-man haritaga tushirdi. 1779 y.dayilda Ganayi o.da mahalliy aholi tomonidan oʻldirildi. 20 dan ortiq geografik obʼyekt lar K. nomiga qoʻyilgan.
 
== Manbalar ==
== Adabiyotlar ==
* Svet Ya. M.., Istoriya otkritiya i issledonaniya Avstralii i Okeanii, M., 1966.
 
{{stub}}
 
{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
 
 
{{stub}}
197 605

ta tahrir