Kir II Buyuk — versiyalar orasidagi farq

k
qisqartmalarni toʻliqlash, replaced: sh. → shahri, 8 y. → 8 yil (5), mil. av. → miloddan avvalgi (4) using AWB
k (qisqartmalarni toʻliqlash, replaced: y.lar → yillar using AWB)
k (qisqartmalarni toʻliqlash, replaced: sh. → shahri, 8 y. → 8 yil (5), mil. av. → miloddan avvalgi (4) using AWB)
'''Kir II Buyuk''', '''Kurush''', '''Kirauava-uxsh''' (? — mil.miloddan av.avvalgi 530) — qad. Eron shohi (mil.miloddan av.avvalgi 558—530). Axomaniylar sulolasidan. Mil.Miloddan av.avvalgi 558 y.yil Midiyaga tobe fors qabilalari ittifoqini boshqargan va 553 y.yil qoʻzgʻolon koʻtarib Midiya taxtini egʻallagan (mil.miloddan av.avvalgi 550) va Midiya podsholarining rasmiy unvonlarini qabul qilib, bu bilan axomaniylar sulolasiga asos solgan. Shundan soʻng Parfiyani, 546 y.yil esa Lidiya va Kichik Osiyodagi yunon davlatlarini bosib olgan. 545—539 yillarda Dra-ngʻiyona, Margʻiyona, Xorazm, Sugʻdiyona, Baqtriya, Areyya, Gedrosiya, xaumavarg saklari yashaydigan hududni, Sattagidiya, Araxosiya va Gandharani istilo qilgan. 539 y.yil K. II qoʻshinlari Bobiyann bosib olgan. Bobildan gʻarbda, Misr chegaralarigacha joylashgan mamlakatlar forslarga oʻz ixtiyorlari bilan boʻysunishgan. K. II Bobil, Ossuriya, Elam va Iudeya (Yahudiya)dagi ibodatxonalarni, shuningdek, Bobil sh.shahri devorini tiklagan. Bobil shoxlari tomonidan Mesopotamiyaga zoʻrlab koʻchirilgan xalqlarga K. II oʻz yurtlariga qaytishlariga ruxsat bergan. Bobil podshoh qarorgohlaridan biriga aylangan va K. II "Bobil podshohi, mamlakatlar shohi" unvonini olgan. 530 y.yil iyulida K. II Oʻrta Osiyodagi massagetlar ustiga yurish qilgan, birok, Toʻmaris rahbarlik qilgan massagetlar bilan boʻlgan jangda uning qoʻshini butkul tor-mor keltirilib, K. II halok boʻlgan. K. II obrazi qad. sharq va antik adabiyotda chuqur iz qoldirgan. Mas, Ksenofontnit "Kiropediya" asari oʻnga bagʻishlangan.
 
Xalq ogʻzaki ijodining baʼzi namunalarida K. Pni kayoniylar sulolasiga mansub Kayxusrav bilan chalkashtirish hollari ham uchraydi.
197 605

ta tahrir