Versal sulh shartnomasi — versiyalar orasidagi farq

Versal tinchlik shartnomasi sahifasidan oʻtkazildi
(Versal tinchlik shartnomasi sahifasidan oʻtkazildi)
'''Versal sulh shartnomasi''' -1-jahon urushi tugaganidan keyin gʻolib davlatlar bilan Germaniya oʻrtasida [[Versal]] sh.dashahrida imzolangan sulh shartnomasi (1919 y.-yil 28 -iyun 6;). Unga binoan Germaniya ilgari bosib olgan anchagina hududlarni boʻshatib berdi. Fransiya — Elzas va Lotaringiya viloyatlarini, Polsha ilgari oʻziga tegishli boʻlgan ayrim hududlarni qaytarib oldi, Germaniya. yangidanYangidan tashkil top-gantopgan Chexoslovakiya, Avstriya, Polsha davlatlarining mustaqilligi va dax-lsizliginidaxlsizligini Germaniya tan oldi. Germaniyaning 100 ming kishidan ortiq armiyaga ega boʻlishi va majburiy harbiy xizmat joriy etishi taʼqiqlab qoʻyildi, u 1-jahon urushining aybdori, deb topi-libtopilib, zimmasiga Antanta davlatlariga 132 mlrd. marka kontributsiya (tovon) toʻlash majburiyati yuklandi. V.s.sh. Germaniya iqtisodiyoti ustidan gʻolib davlatlar nazoratini oʻrnatdi. Gitler hokimiyat tepasiga kelgach, V. s. sh.ni buza boshladi, unda koʻrsatilgan har-biy majburiyatlarni bajarmasligini bildirdi (1935 y. 25 may). 2-jahon urushi boshlariga kelib V.s.sh. butunlay ahamiyatsiz boʻlib qoldi.
 
Versal sulh shartnomasi Germaniya iqtisodiyoti ustidan gʻolib davlatlar nazoratini oʻrnatdi. Gitler hokimiyat tepasiga kelgach, shartnomani buza boshladi, unda koʻrsatilgan harbiy majburiyatlarni bajarmasligini bildirdi (1935-yil 25-may). 2-jahon urushi boshlariga kelib Versal sulh shartnomasi butunlay ahamiyatsiz boʻlib qoldi.
 
== Imzolanish tarixi ==
Versal tinchlik shartnomasi 1919-yil 28-iyun kuni Versal saroyida mag'lub [[Germaniya]] blan g'olib [[Antanta]] davlatlari o'rtasida imzolangan. Bu shartnoma tarixga Versal tinchlik shartnomasi nomi bilan kirdi. Versal shartnomasi [[ Germaniya]] va uning ittifoqchilarini urushning ayibdori deb e'lon qildi.
 
== Shartnoma shartlari ==
Shartnomaga ko'ra [[Fransiya]] [[Elzas]] va [[Lotaringani]] o'ziga qaytarib oldi. [[Germaniya]]ning [[Saar]] viloyati 15 yil muddatga [[Millatlar ittifoqi]] boshqaruviga berildi. 15 yildan so'ng bu viloyat taqdiri [[plebitsey]] yordamida hal etiladigon bo'ldi. Uning ko'mir havzasi shaxtalari [[Fransiya]] mulki bo'lib qoldi. [[Reyn]] daryosining chap sohilini 15 yil muddatga [[Antanta]] [[okkupatsiya]] qildi. [[Reyin]]dan sharqqa qarab 50 km hudud to'la [[demilitarizatsiya]]lashtirildi [[Germaniya]] [[Polsha]] va [[Chexoslovakiya]]ning mustaqilligini tan oldi. Bir payitlar Pressiya bosib olgan hududlar, Sharqiy Pomore [[Polshaga]] berildi. Buning nqtijasida [[Polsha]] [[Boltiq dengiziga]] chiqish imkoniga ega bo'ldi. Eypen, Malmedi va Morelle [[Belgiyaga]] berildi.
 
== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
 
{{stub}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
{{stub}}