Linch sudi — versiyalar orasidagi farq

Oʻzgarish mavjud emas ,  5 yil oldin
k
→‎top: vekifikatsiya, imlo, replaced: aʻqi → aʼqi using AWB
k (→‎top: vekifikatsiya, imlo, replaced: aʻqi → aʼqi using AWB)
[[Tasvir:Duluth-lynching-postcard.jpg|thumb|right|Dulutda uch negrning linchlanishi, [[Minnesota]], [[1920]]-yil. Otkritka]]
 
Linchlash odatda osish orqali amalga oshirilardi, ammo qiynoqlar va gulxanda yoqish bilan ham yoʻlanardi. Koʻp hollarda Linch sudida faqatgina boshqarilmaydigan olomonlar emas, balki qonuniy sudyalar, kichik shaharlarning hokimlari, sheriflar ishtirok etishardi; linchlash oʻtkazilish vaqti va joyi haqida, haqqoniy oʻlimga tortish kabi, oldindan habar berilardi, u yerga suratchilar kelardilar, ayrim hollarda sirkdagi kabi koʻrsatuvlar uyushtirilardi. [[1900]]-yillarda osib qoʻyilgan negrlar va Linch sudining quvnoq va kulayotgan ishtirokchilari tasvirlangan otkritkalar modaga chiqadi; linchchilar ularning qarindoshlariga "Oyi, chap tarafda - man", kabi soʻzlar bilan yuborardilar. Federal hokimiyat bu kabi pochta mahsulotlarni [[1908]]-yilda taʻqiqlayditaʼqiqlaydi, ammo u noqonuniy tarzda [[1930]]-yillargacha chop etilgan va aylangan. Linch sudlari koʻpincha federal hokimiyat tomonidan tanqidga uchrasa ham (ayniqsa [[AQSHning Respublikan partiyasi]] tomonidan), hech qanday qarshilik qoʻllanmasdi: janubiy shtat va grafliklarning hokimiyati linchlashda negrlarning "bezorliklari"dan ilohiy himoyani koʻrishar edi. Shunday hollar ham boʻlganki, qonuniy sud bilan oqlangan sud zalidan chiqayotgan negrni olomon darrov osishga sudragan va sudya bunga qarshilik koʻrsatmagan. XX-asrning birinchi yarmida linchlashning ishtirokchilarini javobga tortish holatlari juda kamdir. Linchlash bilan kurashni ommaning fikri bosimi ostida prezident-demokratlar ([[AQSHning Demokratik partiyasi]] qullik Janub bilan bogʻliqligiga, koʻpchilik daholarining esa Ku-Kluks-Klan bilan bogʻlariga qaramay) - [[Ruzvelt, Franklin Delano|F.D.Ruzvelt]] ([[1936]]-yilda janubiy tanlovchilarni ovozini yoʻqotishga qoʻrqib, linchlashga qarshi qonunlarni qabul qilmagan) va ayniqsa [[Trumen, Garri|G. Trumen]] boshlaydilar. [[Ikkinchi Jahon urushi]]dan soʻng linchlash yakkam-dukkam praktikaga aylanib, odatda Ku-Kluks-Klan kabi guruhlarning terrori bilan boʻladi va har gal tekshirishga tortiladi. [[Kennedi, Jon Fitsjerald|Kennedi]] va [[Jonson, Lindon Beyns|L. Jonson]] paytidagi Jim Krouning qonunlarini yakson qilinishi va negrlarning huquqlarini tenglashtirilishi negrlarga qarshi aktsiyalarning huquqiy qoʻllovidan mahrum etdi.
 
[[Turkum:Oʻldirish]]
197 605

ta tahrir