Bosh menuni ochish

Oʻzgarishlar

xulosa tahrirlanmadi
'''Alisher Navoiy nomli oʻrta maktab''' ({{lang-ru|Средняя школа имени Алишера Навои}}; {{lang-ky|Алишер Навои атындаги орто мектеби}}) — [[Qirgʻiziston]]ning [[Isfana]] shahrida joylashgan oʻrta maktab.<ref>{{cite web|url=http://www.citykr.kg/isfana.php|title=Isfana: Shahar profili|work=Qirgʻiziston shaharlari birlashmasi|accessdate=03.10.2012|language=ruscha}}</ref> Oʻrta maktab deb nomlanishiga qaramasdan, maktabda 1-dan 11-gacha sinflar bor. Maktabda darslar [[oʻzbek tili|oʻzbek]], [[qirgʻiz tili|qirgʻiz]] va [[rus tili|rus]] tillarida oʻtiladi.
 
Maktab 1977-yil [[Oktabr inqilobi]]ning 60 yilligi arafisdaarafisida ochilgan. Shuning uchun boshida ''Oktabr 60 yilligi'' ({{lang-ru|60 лет Октября}}; {{lang-ky|Октябрь 60 жылдыгы}}) deb atalgan. 1991-yil Qirgʻiziston mustaqillikka erishganidan keyin, maktabga taniqli turkiy adib va davlat arbobi [[Alisher Navoiy]] nomi berilgan. Maktabda tarixiy muzey boʻlib, unda 300 dan oshiq eksponat, jumladan, [[Iosif Stalin]] isfanaliklarga yozgan maktub saqlanadi.
 
== Tarixi ==
Maktab 1977-yilning 1-dekabrida [[Oktabr inqilobi]]ning 60 yilligi arafasida ''Oktabr 60 yilligi'' nomi bilan ochilgan. Yangi maktab direktori etib Shamshiddin Qunduzov tayinlangan. Boshida maktabda faqatgina [[oʻzbek tili|oʻzbek]] sinflar boʻlgan. 1990-yil ilk [[qirgʻiz tili|qirgʻiz]] sinfsinfi ochilgan.
 
1980-yil maktab hovlisida Nasrullo (Mashrab) Mahmarajabov tashabbusi bilan [[Ikkinchi jahon urushi]]da [[fashistlar Germaniyasi]] ustidan qozonlilgan gʻalabaga bagʻishlangan esdalik qurilgan.
 
1987-yildan 1990-yilgacha Marziya Sharipova direktor lavozimda ishlagan. 1990-yil Saodat Muhammedjanova direktor etib tayinlangan. 1991-yil taniqli turkiy adib va davlat arbobi [[Alisher Navoiy]] tavalludining 550 yilligi munosabati bilan maktabga uning nomi berilgan.
2000-yildan boshlab Habibullo Sattorov direktor vazifasini bajargan. 2010-yilda Toʻyichev qayta direktor etib tayinlangan va 2013-yilgacha shu lavozimda ishlagan. 2013-yildan beri Orozgul Sattarova direktor boʻlib kelmoqda.
 
[[Qirgʻiziston janubidagi tartibsizliklar (2010)|2010-yil Qirgʻiziston janubidagi sodir boʻlgan tartibsizliklar]] ortidan mahalliy qirgʻiz rasmiylarrasmiylari maktab nomini almashtirishga bir necha marta urindi, ammo muvaffaqiyatga erishmadi. 2012-yil rasmiylariningrasmiylar tazyiqi ostida Alisher Navoiyning maktab asosiy zalida uzoq yillar turgan portreti olib tashlandi.
 
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
Mamlakatdagi boshqa maktablardagi kabi Alisher Navoiy oʻrta maktabida boshlangʻich sinf oʻquvchilari alohida etajda oʻqishadi. Ularga odatda 1-dan 4-sinfgacha bitta oʻqituvchi barcha fanlarni oʻtadi ([[jismoniy tarbiya]] va chet tillaridan tashqari).
 
5-sinfdan boshlab har bir darsni alohida oʻqituvchi oʻqitadi. Katta sinf oʻquvchilariga [[matematika]], [[informatika]], [[fizika]], [[kimyo]], [[jugʻrofiya]], [[biologiya]], [[sanʼat]], [[musiqa]], [[jismoniy tarbiya]], [[tarix]], [[falsafa]], [[astronomiya]] kabi darslar oʻtiladi. [[Ingliz tili]] 5-sinfdan boshlab oʻqitiladi.
 
Qirgʻizistondagi boshqa maktablardagi kabi Alisher Navoiy nomli oʻrta maktabda ham ikki smenada (''ertalabki '' va ''tushki'') darslar oʻtiladi. Bunga sabab oʻquvchi soni koʻpligidir.
 
MaktabOʻquv yili sentabr boshidan mayning oxirigacha choʻziladi va toʻrt chorakka boʻlingan. Oʻqish programmasi oʻzgarmas, doimiy. Baʼzi gʻarb mamlakatlaridan farqli oʻlaroq, oʻquvchilar yoki ularning ota-onalari qaysi darslar oʻtilishini tanlay olishmaydi. Oʻquvchilar 5 qadamli shkalada baholanadi. Amalda 2 („qoniqarsiz“) dan 5 („aʼlo“) gacha qoʻyiladi. 1 kamdan-kam ishlatiladigan keskin oʻzlashtirmaganlik belgisi. Kundalik baho berishda bu baholarni oʻqituvchilar yana guruhlarga boʻlishadi (masalan +4, -5), ammo chorak baholar faqat 2, 3, 4 yoki 5 boʻlishi mumkin.
 
== Dars oʻtish tili ==
[[File:Alisher Navoiy's Portrait.jpg|thumb|200px|Navoiyning maktab kirish zalida uzoq yillar turgan portreti 2012-yil qirgʻiz rasmiylari tazyiqi ostida olib tashlandi.]]
Alisher Navoiy nomli oʻrta maktabda darslar [[oʻzbek tili|oʻzbek]], [[qirgʻiz tili|qirgʻiz]] va [[rus tili|rus]] tillarida olib boriladi.<ref name=Isfana.org>{{cite web|url=http://www.isfana.org/obraz/shkoly/18-navai.html|title=Alisher Navoiy nomli oʻrta maktab|work=Isfana shahrining rasmiy vebsayti|accessdate=10.05.2012|language=ruscha}}</ref><ref>{{cite news|title=Foto - Isfanadagi eng koʻp millatli maktab|url=http://www.turmush.kg/ru/news:1347366|newspaper=Turmush|accessdate=29.11.2016|language=ruscha|date=29.11.2016}}</ref> Qirgʻizistondagi boshqa koʻp millatli maktablardagidek, maktabda oʻzbek tilida oʻqitishning kelajalikelajagi nomaʼlum boʻlib qolmoqda.<ref>{{cite news|last=Usmon|first=Sarvar|title=Qirgʻizistondagi oʻzbek maktablari taqdiri savol ostida|url=http://www.ozodlik.org/content/article/24356551.html|accessdate=30.10.2012|newspaper=[[Ozodlik radiosi]]|date=11.10.2011}}</ref>
 
[[Qirgʻiziston janubidagi tartibsizliklar (2010)|2010-yil Qirgʻiziston janubidagi sodir boʻlgan tartibsizliklar]] ortidan qirgʻiz rasmiylari oʻzbek tilini cheklashga va oʻzbek maktablarni majburan qirgʻizlashtirishga harakat qila boshladi.<ref>{{cite news|last=Sherzod|title=Maqsad nima? Savodsizlarni koʻpaytirishmi?|url=http://www.ozodlik.org/content/article/24395783.html|accessdate=30.10.2012|newspaper=Ozodlik radiosi|date=19.11.2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Oʻsh oʻzbek maktablarni man qilish haqida oʻylamoqda|url=http://www.tol.org/client/article/22884-kyrgyzstan-education.html|accessdate=22.02.2012|newspaper=Transitions Online|date=8.12.2011|author=Baqit Ibraimov|author2=Temir Aqmatov|language=inglizcha}}</ref><ref>{{cite news|title=Qirgʻizcha maktablar haqidagi keskin gaplar|url=http://www.tol.org/client/article/22884-kyrgyzstan-education.html|accessdate=22.02.2012|newspaper=TOR Chalkboard|date=08.12.2011|author=Baqit Ibraimov|author2=Temir Aqmatov|language=inglizcha}}</ref><ref>{{cite news|last=Qosim|first=Elmurod|title=Ommaviy hayotdan oʻzbek tilini yoʻq qilish|url=http://registan.net/2012/09/26/removing-uzbek-from-public-life/|accessdate=09.10.2012|newspaper=Registan|date=26.09.2012|language=inglizcha}}</ref><ref>{{cite news|last=Wisniewski|first=Dan|title=Qirgʻizistonda oʻzbek tili yoʻq boʻlib bormoqda|url=http://www.rferl.org/content/uzbek-minority-language-under-threat-in-kyrgyzstan/24725665.html|accessdate=09.10.2012|newspaper=Ozodlik radiosi|date=01.10.2012|language=inglizcha}}</ref> Shu harakatlar doirasida 2010-yillar boshida oʻzbek tili va adabiyoti fanlariga ajratilgan dars soati ozaytirilib, oʻrniga qirgʻiz tili va adabiyoti fanlariga koʻp soat berildi.<ref>{{cite news|last=Ivashenko|first=Yekaterina|title=Kimga kerak bu oʻzbekcha taʼlim?|url=http://www.fergananews.com/articles/7622|accessdate=15.04.2014|newspaper=Fergana News|date=13.02.2013|language=ruscha}}</ref>
 
== Maktab oʻquvchilarining umumrespublika testida ishtiroki ==
Qirgʻiziston Respublikasi prezidentining farmoni bilan mamlakatda 2002-yildan beri maktab bitiruvchilari orasida [[oliy oʻquv yurti|oliy oʻquv yurtlariga]] kirish uchun umumrespublika testi oʻtkaziladi<ref name="NST"/>. Testni topshirgan oʻquvchilar Qirgʻizistondagi koʻplab oliy oʻquv yurtlariga kirish va bepul taʼlim olish uchun erishgan ballari bilan boshqa abituriyentlar bilan tanlovda qatnashadi. Testni „Bilimni baholash va oʻqtishoʻqitish uslublari markazi“ hamda Taʼlim vazirligi uyushtiradi. [[AQSh]]ning Xalqaro rivojlanish agentligi (USAID) esa loyihani moliyalashtiradi. Umumrespublika testida qatnashish majburiy emas, uni faqat xohlagan oʻquvchilar topshiradi.
 
Umumrespublika testi ikki qismdan iborat: ''asosiy test'' va ''fan testlari''. Asosiy testni barcha topshiruvchilar yozishi shart. Fan testlarini esa xohlagan oʻquvchilar oliy oʻquv yurtida tanlamoqchi boʻlgan sohalariga tayangan holda topshirishadi.