Ogahiy — versiyalar orasidagi farq

xulosa tahrirlanmadi
Teglar: Mobil tahrirlash Mobil dastur orqali tahrirlash
Teglar: Mobil tahrirlash Mobil dastur orqali tahrirlash
Ogahiy xalq orasida koʻproq lirik shoir sifatida mashhur. Umrining oxirgi yillarida tuzgan lirik kulliyoti — "Taʼviz ul-oshiqin" ("Oshiqlar tu-mori", 1872) bizgacha toʻla yetib kelgan. Devon anʼanaviy tartibda tuzil-gan, 470 [[gʻazal]], 3 [[mustazod]], 89 [[muhammas]], 5 [[musaddas]], 2 [[murabba]], 4 [[musamman]], 4 tarjeʼband, 7 [[qitʼa]], 80 [[ruboiy]], 10 [[tuyuq]], 1 [[mulamma]], 4 [[chiston]], 2 muammo, 4 masnaviy, 1 bahri tavil, 1 munojot, 1 oshiq va maʼshuq savol-javobi, 20 taʼrix, 19 qasida — jami 18000 misradan iborat. Devonga "Ashʼori forsiy" nomi bilan Ogahiyning fors tilidagi 1300 misra sheʼri ham kiritilgan. Devondagi asarlar mazmun-mundarijasi markazida ishq mavzui turadi.
 
O.Ogahiy ijodining mavzu doirasi keng . Ammo u qaysi mavzuga murojaat qilmasin, ishqni chetlab oʻtolmaydi. Ishq uning qalamida mavzuni yoritishda, gʻoyani ilgari surishda asosiy badiiy vosita; sheʼriyatida ishq — iymon, eʼtikrdeʼtiqod, vatan, zakovat timsoli kabi lirik qahramonning oʻy-kechinmalari, faoliyati, dunyoqarashini harakatlan-tiruvchiharakatlantiruvchi kuch. O.Ogahiy devonida zamon va za-mondoshlari tasviri ham katta oʻrinegallaganoʻrin egallagan. Shoir oʻzi yashab ijod etgan murakkab davrni mahorat bilan badiiy umumlashtirganda, zamon va uning ahliga munosabat bildirganda, baqobaho berganda, insonpar-varlikinsonparvarlik, xalqparvarlik nuqtai nazaridan yondashgan. O.Ogahiy janr imkoniyatlariga ijodiy yonda-shibyondashib, ularni tako-millashtirgantakomillashtirgan: oʻzi-gachaoʻzigacha boʻlgan 7—8, 10—12 baytli Fa-zalFazal yozish tartibini 23 baytgacha yetkaz-ganyetkazgan, mustazod janrining qoʻsh orttir-maorttirma misrali yangi shaklini kashf etgan: Ey yor, sango ushbu jahon bogʻi aro gul bir oshiqi hayron, diydoriga shaydo,Bir shuyftadur kokili mushkulinga sumbul ham holi parishon, ham boshida savdo.
 
Shoir aruzning juda koʻp bahrlaridan foydalangan. Uning gʻazallari "Shashmaqom"ning hamma kuylariga tushadi, X-razmXorazm xalq ohanglariga mos keladi.
 
== Tarixiy asarlari ==
O. "Riyoz uddavla" ("Saltanat boglari", 1844), "Zubdat uttavorix" ("Tarixlar qaymogʻi", 1845 — 46), "Jomeʼ ul-voqeoti sultoniy" ("Sul-tonlik voqealarini jamlovchi", 1857), "Gulshani davlat" ("Davlat gul-shani", 1865), "Shohidi iqbol" ("Iqbol guvohi", 1872) va boshqa tarixiy asarlarida Olloqulixon, Rahimquli-xon (1843—46), Muhammad Aminxon (1846 — 55), Sayid Muhammadxon (1856—64), Muhammad Rahim II (1864—1910) qukmronligi davrida Xorazmda yashagan oʻzbek, turkman, qoraqalpoq, qozoq xalqlarining tarixi, madaniy va ijtimoiy hayoti, Xiva xonligining boshqa xonliklar bilan munosabati va boshqa tarixiy voqealar aks etgan.