Ega — versiyalar orasidagi farq

93 bytes removed ,  1 oy oldin
xulosa tahrirlanmadi
k (185.139.137.11 tahrirlari Malikxan versiyasiga qaytarildi)
Teg: Rollback
Teg: 2017 source edit
'''Ega''' — [[gap]]ninggapning bosh boʻlaklaridan biri; gapni tashkil etishda muhim rol oʻynaydi. E. fikrning kimga, nimaga qarashli ekanligini anglatadi, shu jihatdan kesim bilan oʻzaro yaqin bogʻlangan. E., odatda, kesim orqali, kesim esa E. orqali, bir-biriga nisbat berish bilan belgilanadi. [[Grammatika|Grammatik]] jihatdan E. boshqa boʻlaklarga nisbatan hokim vaziyatni egallaydi (baʼzi [[ilm]]iyilmiy [[adabiyot]]lardaadabiyotlarda mutlaq hokim sifatida gapning kesimi koʻrsatiladi). E. vazifasida kelgan [[soʻz]] egalik va koʻplik [[qoʻshimcha]]lariniqoʻshimchalarini qabul qila oladi va bosh kelishlik shaklida qoʻllanadi. U koʻpincha [[ot (soʻz turkumi)|ot]], [[olmosh]], otlashgan soʻz va [[soʻz birikmasi]] bilan ifodalanadi. E., asosan, [[kesim]]dankesimdan avval keladi; bunday [[soʻz tartibi]] E.ning grammatik [[belgi (soʻz)|belgi]]laridanbelgilaridan biridir. Baʼzan kesimdan keyin ishlatilishi ham mumkin; bu hodisa [[inversiya]] deyiladi. E. baʼzan birgina soʻzdan, baʼzan esa bir necha soʻzdan, yaʼni [[sintaktika|sintaktik]] birlikdan iborat boʻladi. Mas: T i n ch l i k urushni yengadi. Ishlagan tishlar, ishlamagan kishnar ([[Maqol]]). Otlarning otxonaga olib oʻtilmagani Ziyodillani taajjublantirdi ([[Hamid Gʻulom|H.Gʻulom]]).
 
E. gapda har doim biror soʻz yoki soʻzlar birikmasi bilan ifodalanishi shart emas. Baʼzi gaplarda E. tushib qolishi, yashirin boʻlishi mumkin. E.ning gapda qoʻllanishi yoki qoʻllanmasligi gapning mantiqiy mundarijasi, [[grammatik shakl]]ishakli va [[nutq]] [[uslub]]iuslubi bilan bevosita bogʻliq.<ref>Neʼmat Mahkamov. [[OʻzME]]. Toshkent, 2000</ref>
 
== Manbalar ==
Neʼmat Mahkamov.
{{manbalar}}
 
{{stub}}
{{no iwiki}}
 
{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
 
[[Turkum:Tilshunoslik]]