Xalaj — versiyalar orasidagi farq

372 bayt qoʻshildi ,  2 oy oldin
qisqa izoh tahrirlanmadi
(qisqartmalarni toʻliqlash (p1, v0.3))
'''Xalaj''', qoloch — qadimgi turkiy qabila.
'''Xalaj''', qoloch — qad. turkiy qabila. X.lar dastavval (6-asr) Jan. Sibirda, keyinchalik Talas vodiysida, Koshgʻarda yashagan. 7—8-asrlarda katta qismi Toxaristonga (asosan, Shim. Afgonistonga va Movarounnahr yerlariga) borib oʻrnashganlar, vaqg oʻtishi bilan X.lar tub yerli axrli bilan aralashib ketgan. Ayrim qabilalar oʻz etnik nomlarini 20-asr boshlarigacha saklab kolganlar. X.lar afgon-xiljoylarning shakllanishida hal qiluvchi rol oʻynagan. Shuningdek, X.lar Eronning jan. dagi koʻchmanchi turkiy qabilalar — qashqaylarning muxim komponentlaridan birini tashkil etgan. Tojikistonning jan. va Vaxsh vodiysidagi X.lar esa, 16-asr boshlaridayoq mustakil etnik birlik xisoblangan. 19-asr ga oid yozma manbalarda X.lar Amudaryoning oʻrta oqimidagi turkman qabilalari qatorida tilga olingan. Oʻrta asrlarda X.lar tarqoq holda Movarounnaxrning boshqa viloyatlari (jumladan, Zarafshon vodiysi va Qashqadaryoning yuqori qismi)da ham yashagan. Hozirgi X. avlodlari Eron, Zakavkazye va Afgʻonistonda turk va eron tilli xalklarda etnik nom sifatida saklanib qolgan.
 
'''Xalaj''', qoloch — qad. turkiy qabila. X.lar dastavval (6-asr) Jan. Sibirda, keyinchalik [[Talas vodiysidavodiysi]]da, KoshgʻardaQoshgʻarda yashagan. 7—8-asrlarda katta qismi Toxaristonga[[Toxariston]]ga (asosan, Shim. Afgonistonga[[Afgʻoniston]]ga va Movarounnahr yerlariga) borib oʻrnashganlar, vaqgvaqt oʻtishi bilan X.lar tub yerli axrli bilan aralashib ketgan. Ayrim qabilalar oʻz etnik nomlarini 20-asr boshlarigacha saklabsaqlab kolganlar. X.lar afgon-xiljoylarning shakllanishida hal qiluvchi rol oʻynagan. Shuningdek, X.lar Eronning jan. dagi koʻchmanchi turkiy qabilalar — qashqaylarning muxim komponentlaridan birini tashkil etgan. Tojikistonning[[Tojikiston]]ning jan. va Vaxsh vodiysidagi X.lar esa, 16-asr boshlaridayoq mustakilmustaqil etnik birlik xisoblangan. 19-asr ga oid yozma manbalarda X.lar Amudaryoning oʻrta oqimidagi turkman qabilalari qatorida tilga olingan. Oʻrta asrlarda X.lar tarqoq holda Movarounnaxrning boshqa viloyatlari (jumladan, Zarafshon vodiysi va Qashqadaryoning yuqori qismi)da ham yashagan. Hozirgi X. avlodlari Eron, Zakavkazye va Afgʻonistonda turk va eron tilli xalklarda etnik nom sifatida saklanib qolgan. Ularning bir qismi Surxondaryoda va [[Zarafshon vodiysi]]da mahalliy turkiy aholi bilan aralashib ketgan va [[oʻzbek]] xalqining bir qismiga aylangan.
== Adabiyotlar ==
* Bartold V. V., Ocherk istorii Semirechya, Sochineniya, t.2, ch. 1, M., 1963;
* Shoniyozov K., Oʻzbek xalqining shakllanish jarayoni, T., 2001.
 
{{no iwiki}}
 
{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->
{{no iwiki}}
 
 
{{stub}}
[[Turkum:Oʻzbek qabilalari]]
[[Turkum:Oʻzbek urugʻlari]]