Paradoks: Versiyalar orasidagi farq

278 bayt olib tashlandi ,  10 oy oldin
tahrir izohi yoʻq
k (kichik o'zgarishlar)
Tahrir izohi yoʻq
'''Paradoks''' (yun.qadimgi paradoxosyunoncha: παράδοξος kutilmagan„kutilmagan“, gʻalati„gʻalati“)  — koʻpchilik tomonidan kabul etilgan anʼanaviy fikr, tajribaga oʻz mazmuni yoki shakli bilan keskin zid boʻlgan, kutilmagan mulohaza, muhokama. Har qanday P.paradoks "shubhasiz„shubhasiz toʻgʻri"toʻgʻri“ (asoslimi, asossizmi, bundan qatʼi nazar) hisoblangan u yoki bu fikrni inkor etishdek koʻrinadi. "P."„paradoks“ terminining oʻzi ham dastlab antik falsafada x,arhar qanday gʻalati, original fikrni ifodalash uchun ishlatilgan.
'''Paradoks''' ([[qadimgi yunon tili|qad. yun.]] παράδοξος — „kutilmagan“) shunday iddao (yoki iddaolar toʻplami) ki, agar u toʻgʻri boʻlsa, [[mantiq]]qa zid keladi. Paradoks, odatda, undagi iddaoning oʻz-oʻziga, yoki iddaolarning bir-biriga qarama-qarshi boʻlishidan kelib chiqadi.
 
Mantiqda P.larparadokslar formal mantik, qoidalariga rioya qilib fikr yuritishda baʼzan yuzaga keladi. Mantikda P.larniparadokslarni haqiqatdan chekinish, deb bilish oʻrinlidir. Shuning uchun antinomiya, aporiya, ziddiyatth P.ningparadoksning sinonimlari deb hisoblash mumkin. P.Paradoks bir-birini istisno kdluvchi ikki fikrni bab-baravar isbot kilish mumkinligini bil-diradi. Mantikiy P.larparadokslar, odatda, man-tiqiymantiqiy asoslari toʻla aniklanmagan na-zariyalarda uchraydi.
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn boshi -->
'''Paradoks''' (yun. paradoxos — kutilmagan, gʻalati) — koʻpchilik tomonidan kabul etilgan anʼanaviy fikr, tajribaga oʻz mazmuni yoki shakli bilan keskin zid boʻlgan, kutilmagan mulohaza, muhokama. Har qanday P. "shubhasiz toʻgʻri" (asoslimi, asossizmi, bundan qatʼi nazar) hisoblangan u yoki bu fikrni inkor etishdek koʻrinadi. "P." terminining oʻzi ham dastlab antik falsafada x,ar qanday gʻalati, original fikrni ifodalash uchun ishlatilgan.
 
Ilmiy muhokamada P.paradoks paydo boʻlishining asosiy sababi inson bilish jarayonining murakkab dialektik harakterga egaligi va bunda shakl va mazmunning oʻzaro ziddiyatli munosabatda boʻlishidadir. Paradokslarni bartaraf etishning universal yoʻli yoʻq. Mantiq va mat.da ayrim paradokslarni bartaraf kilish usullari ishlab chikilgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
Mantiqda P.lar formal mantik, qoidalariga rioya qilib fikr yuritishda baʼzan yuzaga keladi. Mantikda P.larni haqiqatdan chekinish, deb bilish oʻrinlidir. Shuning uchun antinomiya, aporiya, ziddiyatth P.ning sinonimlari deb hisoblash mumkin. P. bir-birini istisno kdluvchi ikki fikrni bab-baravar isbot kilish mumkinligini bil-diradi. Mantikiy P.lar, odatda, man-tiqiy asoslari toʻla aniklanmagan na-zariyalarda uchraydi.
 
Ilmiy muhokamada P. paydo boʻlishining asosiy sababi inson bilish jarayonining murakkab dialektik harakterga egaligi va bunda shakl va mazmunning oʻzaro ziddiyatli munosabatda boʻlishidadir.
P.larni bartaraf etishning universal yoʻli yoʻq. Mantiq va mat.da ayrim P.larni bartaraf kilish usullari ishlab chikilgan.<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref>
<!-- Bot tomonidan qoʻshilgan matn oxiri -->
 
== Shuningdek qarang ==
 
{{OʻzME}}
{{Tashqi havolalar}}
 
[[Turkum:Mantiq]]