Yuliy Borisovich Briner (ruscha: Юлий Борисович Бринер, 1920-yil 11-iyul — 1985-yil 10-oktabr), professional sifatida Yul Brynner nomi bilan tanilgan rossiyalik aktyor boʻlgan. U Rodgers va Hammersteinning "The King and I" nomli musiqiy filmidagi qirol Mongkut obrazi bilan mashhur boʻlgan, buning uchun u ikkita Tony mukofotiga sazovor boʻlgan va keyinchalik filmga moslashtirilgani uchun „Eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasida Akademiya mukofotiga sazovor boʻlgan. U sahnada 4625 marta rol oʻynadi va oʻzining sochsiz boshi bilan mashhur boʻldi. U "The King and I" filmida qabul qilganidan keyin uzoq vaqt davomida shaxsiy savdo belgisi sifatida saqlab qoldi. Birinchi rus-amerikalik kino yulduzlaridan biri hisoblangan[1] Yuliy 1956-yilda Gollivuddagi Graumanning Xitoy teatri oldida qoʻl izlarini qoʻyish marosimi bilan sharaflangan, shuningdek, 1960-yilda Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduz olgan.

Yul Brynner
Юл Бринер
Publicity press photo of Yul Brynner in 1960 (cropped).jpg
Brynner 1960-yil
Tavalludi
Yuliy Borisovich Briner

11-iyul 1920-yil
Vafoti 10-oktabr 1985-yil(1985-10-10)
(65 yoshda)
New York City, A. Q. Sh.
Fuqaroligi
  • Far Eastern davlati(1920–1922)
  • Soviet Union (1922–1943)
  • United States (1943–1965)
  • shved(1965–1985)
Kasbi Aktyor
Turmush oʻrtogʻi
  • Virginia Gilmore
    (turm. 1944; ajr. 1960)
  • Doris Kleiner
    (turm. 1960; ajr. 1967)
  • Jacqueline Thion de la Chaume
    (turm. 1971; ajr. 1981)
  • Kathy Lee (turm. 1983)
Faoliyat yillari 1941-1985
Bolalari 5

Rossiyada erta hayotTahrirlash

 
Yul Brynner 1920-yildan 1927-yilgacha tugʻilgan va yashagan Vladivostokdagi Brinerlar oilasi saroyi.

Yul Brynner Yuliy Borisovich Briner 1920-yil 11-iyulda[2][3] Vladivostok shahrida tugʻilgan[4]. U shveytsariya, rus, buryatlardan (moʻgʻul) boʻlgan[5][6]. U ota-onasining uyida, Vladivostok, Aleutskaya koʻchasi, 15-uyda joylashgan toʻrt qavatli uyda Sibir va Uzoq Sharqdagi shveytsariya yer egalari va kumush qazib oluvchilarning badavlat oilasida tugʻilgan. Oʻsha paytda hudud Uzoq Sharq Respublikasi tomonidan nazorat qilingan va Vladivostok qisman Yaponiya nazorati ostida edi. Brinerlar oilasi oʻzlarining toʻrt qavatli uyida yaxshi hayot kechirishdi. 1922-yil oktyabr oyida Qizil Armiya Vladivistokni egallab oldi va Rossiya fuqarolar urushi oxirida Brinerlar oilasining boyligining katta qismi musodara qilindi va milliylashtirildi. Brinerlar uy egalik huquqidan mahrum qilindi, ammo oila, jumladan, katta opa Vera vaqtinchalik maqom ostida oʻz uyida yashashni davom ettirdi[7][8][9][10].

KaryeraTahrirlash

1941-yilda Brynner 1941-yil 2-dekabrda premyerasi boʻlgan ShakespeareningThelfth Night“ning Brodveydagi spektaklida ilk debyutini qildi. Unda Brynner Fabian sifatida paydo boʻldi va oʻzining buzilgan ingliz tilida bir nechta satrlarni sezilarli ruscha aksent bilan yetkazdi. Bu ish u gapiradigan tillar roʻyxatiga ingliz tilini qoʻshishga yordam berdi, jumladan fransuz, yapon, venger va bir oz rus[11]. Amerikaning Yaponiya va fashistlar Germaniyasiga urush eʼlon qilgani sababli, Perl-Harborga qilingan hujumdan soʻng, koʻplab boshqa Brodvey spektakllari singari shou tez orada yopildi. Tez orada Brynner "Amerika Ovozi" radiostansiyasida fransuz va rus tillarida urush targʻibotini olib boradigan radio sharhlovchisi sifatida ish topdi. Keyingi bir necha yil ichida u unchalik aktyorlik ishi boʻlmagan, lekin boshqa aktyorlik mahorati qatorida u 1946-yilda Mary Martin bilan „Lute Song“ spektaklida ham rol oʻynagan.

SalomatlikTahrirlash

1983-yil sentyabr oyida Brynnerning tomogʻi ogʻriydi, ovozi oʻzgardi va shifokorlar uning ovoz paychalarida boʻlakni topdilar. Los-Anjelesda "The King and I" filmidagi 4000-chiqishidan bir necha soat oldin u tomogʻiga taʼsir qilmagan holda operatsiya qilib boʻlmaydigan oʻpka saratoni borligini koʻrsatadigan test natijalarini oldi. Brynner 12 yoshida qattiq chekishni boshlagan. Garchi u 1971-yilda ishdan ketgan boʻlsa-da, uning reklama fotosuratlarida koʻpincha qoʻlida sigaret yoki ogʻzida sigaret koʻrsatilgan. U va milliy musiqiy gastrol radiatsiya terapiyasini oʻtkazayotganda bir necha oy tanaffus qilishga majbur boʻldi, bu esa uning tomogʻiga zarar etkazgan va oson qoʻshiq aytish yoki gapirishni imkonsiz qilgan yon taʼsirga olib keldi.[12]

FilmografiyaTahrirlash

Yil Sarlavha Rol Eslatmalar
1949 Port of New York Paul Vicola
1956 The King and I Siamlar qiroli Academy Award „Eng zoʻr aktyor“ nominatsiya uchun

National Board of Review Award „Eng zoʻr aktyor“ nominatsiya uchun
Nominatsiya—Golden Globe Award „Eng zoʻr aktyor“ nominatsiya uchun

Nominatsiya—New York Film Critics Circle Award „Eng zoʻr aktyor“
The Ten Commandmens Ramesses National Board of Review Award „Eng zoʻr aktyor“ nominatsiya uchun (also for The King and I and Anastasia)
Anastasia General Sergei Pavlovich Bounine
1958 The Brothers Karamazov Dmitri Karamazov
The Buccaneer Jean Lafitte
1959 The Journey Mayor Surov
The Sound and the Fury Jason Compson
Solomon and Sheba Solomon
1960 Once More, with Feeling! Victor Fabian
Testament of Orpheus L’huissier / Court usher Akkreditatsiyasiz
Surprise Package Nico March
The Magnificent Seven Chris Larabee Adams Nominatsiya—Laurel Award
1961 Goodbye Again Akkreditatsiyasiz
1962 Escape from Zahrain Sharif
Taras Bulba Taras Bulba
1963 Kings of the Sun Chief Black Eagle
1964 Flight from Ashiya Sgt. Mike Takashima
Invitation to a Gunfighter Jules Gaspard d’Estaing
1965 Morituri Captain Mueller
1966 Cast a Giant Shadow Asher Gonen
The Poppy Is Also a Flower Colonel Salem
Return of the Seven Chris Adams
Triple Cross Baron Von Grunen
1967 The Double Man Dan Slater / Kalmer
The Long Duel Sultan
1968 Villa Rides Pancho Villa
1969 The File of the Golden Goose Peter Novak
Battle of Neretva Vlado (Vladimir Smirnov)
The Madwoman of Chaillot Rahbar
The Magic Christian Transvestite Cabaret Singer Akkreditatsiyasiz
1970 Adiós, Sabata Sabata / Indio Black
1971 The Light at the Edge of the World Jonathan Kongre
Romance of a Horsethief Kapitan Stoloff
Catlow Catlow
1972 Fuzz Kar odam
1972 Anna and the King Siam TV seriallar, 13 epizod
1973 Night Flight from Moscow Col. Alexei Vlassov
Westworld Gunslinger
1975 The Ultimate Warrior Carson
1976 Futureworld The Gunslinger
Death Rage Peter Marciani

ManbalarTahrirlash

  1. Obituary Variety, October 16, 1985.
  2. United States Declaration of Intent (Document No. 541593), Record Group 21: Records of District Courts of the United States, 1685-2004, filed June 4, 1943
  3. „Famous Gypsies“. www.imninalu.net. 26-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-noyabr 2022-yil.
  4. „Yul Brynner Biography“. bio. Retrieved October 19, 2016.
  5. Hancock, Ian (1971). "The acquisition of English by American Romani children". WORD (Taylor & Francis) 27 (1–3): 353–362. doi:10.1080/00437956.1971.11435631. "There are many such individuals (ie, who have Romani ancestry but who are ignorant, at least at first hand, of their language and culture)-Yul Brynner and Ava Gardner are two well-known examples." 
  6. Klímová-Alexander, Ilona (2007). "The Development and Institutionalization of Romani Representation and Administration. Part 3b: From National Organizations to International Umbrellas (1945–1970)—the International Level". Nationalities Papers (Cambridge University Press) 35 (4): 627–661. doi:10.1080/00905990701475079. https://archive.org/details/sim_nationalities-papers_2007-09_35_4/page/627. "Yul Brynner (the half-Romani Hollywood star)" 
  7. Yul Brynner and the Bryners family history
  8. „Briner Residence“. 22-avgust 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  9. "Bryner, Vera (d.1967), " encyclopedia.com. Retrieved August 29, 2020.
  10. Russian biography of Boris Brinner, the father of Yul Brynner
  11. „Yul Brynner Dies at 65; 30 Years in 'King and I'“. Los Angeles Times (10-oktabr 1985-yil). Qaraldi: 30-avgust 2022-yil.
  12. Rosenfeld, Megan.„Classic King and I“. The Washington Post, December 6, 1984, p. B13. Retrieved December 28, 2012. (subscription required)