Bosh menuni ochish

Amiriy, Yusuf Amiriy (15-asr, Hirot) – shoir. Boysunqur Mirzo himoyasida yashagan. Turkiy va forsiyda ijod qilgan. Alisher Navoiy "turk erdi va turkcha she’ri yaxshi voqe bo‘libtur" ("Majolis un-nafois") deb yozsa, Davlatshoh Samarqandiy "Shohrux davrida katta shuhrat qozondi" ("Taz-kirat ush-shuaro") deb ta’riflaydi. A.ning turkiydagi bir devoni hamda "Dahnoma", "Chog‘ir va Bang munozarasi" asarlari yetib kelgan. Forsiydagi asarlaridan 2 baytgina ma’lum: biri "Majolis un-nafois", ikkinchisi Yaqiniyning "O‘q va yoy munozarasi"da saqlangan. De-voniga kirgan she’rlarida shoir hayot haqida chuqur falsafiy fikr yuritadi, ishq-muhabbatni ulug‘laydi ("Ey ko‘za...", "Telbaman", "Ey ko‘ngul" va boshqalar). "Chog‘ir va Bang munozarasi" bilan munozara janri imkoniyatlarini boyitdi. Ubayd Zako-niy ta’sirida yozilgan bu asarda amal-dorlarning salbiy axloqiy-ma’naviy qiyofalari, hislatlari hajv qilinadi, adovat, johillik, o‘zaro qirg‘in urushlar qoralanadi. A. "Dahnoma" (1429) asari bilan noma janrini rivojlantirdi. Bu devon nusxasi Turkiyada, "Dahnoma", "Chog‘ir va Bang ..." nusxalari Britaniya muzeyida, fotonusxalari O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik va Qo‘lyozmalar institutlarida saqlanadi.[1]

ManbalarTahrirlash

  1. "Amiriy (shoir)" OʻzME. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

AdabiyotlarTahrirlash

  • O‘zbek adabiyoti, 4 jildli, 1-jild, T., 1959; Rustamov E., Oʻzbekskaya poeziya v pervoy pol. 15 v., M., 1963
  • O‘zbek adabiyoti tarixi, 5 jildli, 1-jild, T., 1977; Abdulvohidova M., O‘zbek adabiyo-tida munozara, T., 1984