Ribemont shartnomasi

(Ribmon shartnomasi (880)dan yoʻnaltirildi)

Ribemont shartnomasi (fransuzcha: Traité de Ribemont) — 880-yil fevral oyida Ribemont shahrida Sharqiy Frank davlati qiroli Kichik Lyudovik III va Gʻarbiy Frank davlati qirollari aka-uka Lyudovik III va Karloman II oʻrtasida imzolangan shartnoma.

879-yil 10-aprelda Gʻarbiy-Frank davlati qiroli Lyudovik II Zaika vafotidan soʻng, Gyugo Abbat va graf Tyerri Kaznachey boshchiligidagi frank zodagonlarining bir qismi, vafot etgan monarxning oʻgʻillari Lyudovik III va Karloman II ni merosxoʻr deb eʼlon qildi. Shu bilan birga, qirol kansleri Gozlen va Parij grafi Konrad Blek boshchiligidagi frank zodagonlarining yana bir guruhi Sharqiy Franklar davlati qiroli Kichik Lyudovik III ni taxtga taklif qildi. Harakatlariga rafiqasi Liutgard Saksonskayaning sezilarli taʼsir koʻrsatgan Lyudovik armiya bilan Gʻarbiy Franklar qirolligiga bostirib kirdi va Verdunga yetib bordi, u yerda Orleana yepiskopi Gautier boshchiligidagi Gyugo Abbatning elchixonasi unga qoʻshildi. Elchilar, qoʻzgʻolon koʻtargan va qirollik unvonini olgan Bozon Viyenskiyga qarshi yurishga tayyorgarlik koʻrayotgan Lyudovik II Zaikaning oʻgʻillari nomidan Sharqiy Franklar qiroliga taxtga daʼvo qilishdan voz kechish evaziga 870-yilda Mersenna shartnomasiga koʻra qirol Karl II Taqirga oʻtgan Gʻarbiy Franklar qirolligi Lotaringiyaning bir qismini taklif qilishdi. Kichkina Lyudovik III bu taklifga rozi boʻlib, oʻz poytaxti Frankfurtga qaytib keldi, Lyudovik II ning oʻgʻillari esa otalarining taxtiga oʻtirdilar<ref[Бертинские анналы (god 879); Ведастинские анналы (god 879).</ref>[1].

880-yil boshida Gozlen va Konrad Blekning yangi taklifiga binoan qirol Lyudovik III yana Gʻarbiy Franklar qirolligiga bostirib kirdi va Ribmonga yetib keldi[2]. Bu yerda Gʻarbiy Frank zodagonlarining aksariyati Lyudovik Zaika oʻgʻillarining huquqlarini himoya qilishga tayyorligini koʻrib, Sharqiy Franklar qiroli qirollar Lyudovik va Karloman bilan muzokaralar olib bordi va fevral oyida ular bilan tinchlik shartnomasi tuzdi va nihoyat uning tasarrufiga Lotaringiyaning butun hududini oʻtkazdi. Ribmon shartnomasiga koʻra, Gʻarbiy Lotaringiyaning Lyej, Verden, Utrext va Kembre kabi yirik shaharlari boʻlgan yerlari Kichik Lyudovik mulkiga biriktirildi. Ikki Frank davlatlari oʻrtasidagi chegara gʻarbga — Meusedan Sheldagacha — surildi va bu oʻrta asrlar oxirigacha deyarli oʻzgarmadi. Shartlaridan biri Lyudovik Zaika oʻgʻillarini Gozlin va Konrad Blek bilan yarashtiruvchi ushbu shartnoma tuzilgandan soʻng, Kichik Lyudovik III oʻz shohligiga qaytdi va yoʻlda Timeon jangida katta vikinglar qoʻshinini magʻlub etdi[3].

ManbalarTahrirlash

  1. Тейс Л. Наследие Каролингов. IX—X века. — С. 118—120.
  2. Пиренн А. Средневековые города Бельгии. — С. 37.
  3. Bertinskie annali (godi 880 i 882); Vedastinskie annali (god 880); Фульдские анналы (god 880).

AdabiyotlarTahrirlash

  • Бертинские анналы = Annales Bertiniani. 830—882. // MGH SS. — P. 419—515.
  • Ведастинские анналы // Историки эпохи Каролингов / пер. с лат. А. И. Сидорова. — М.: «Российская политическая энциклопедия» (РОССПЭН), 1999. — С. 161—185. — 1000 экз. — ISBN 5-86004-160-8.
  • Пиренн А. Средневековые города Бельгии. — СПб.: Издательская группа «Евразия», 2001. — 512 с. — 2000 экз. — ISBN 5-8071-0093-X.