Bosh menuni ochish

Ashin – qadimgi turkiy urug‘lardan birining boshlig‘i. U ikkinchi Hunnu saltanati davrida hunnular xoni Mu-gonxonga qaram bo‘lgan. Saltanat tabg‘ach (tobos) xonlari tomonidan yemirilgach (439), A. 500 uylik urug‘i bilan Oltoy o‘lkasining tog‘li tumanlariga ko‘chib o‘tgan. A. urug‘i boshqa turkiy urug‘lar bilan qo‘shilib, turk yoki turkut (turklar) degan nom bilan mashhur bo‘la boshlagan. Biroq tabg‘ach xonlari qo‘l ostidagi ju-jan (mo‘g‘ul urug‘lari) xonlariga qaram edi. A. o‘lgach, uning avlodlari teleut (turkiy qavmlardan biri) va boshqa turkiy qabilalar bilan ittifoq tuzib (545), ju-janlarga qarshi kurash boshladi. Bu ku-rash natijasida sharqda Koreya, g‘arbda Bolqon yarim oroldagi Adirna (hozirgi Edirne) shahrigacha, janubida Kavkaz, Eron, Afg‘oniston, Tibetgacha, shimoliyda Sibirning Shimoliy mintaqalarigacha cho‘zilgan keng hududda birinchi ulug‘ xoqonlar davlati tuzildi. A. avlodlari 8-asrdagi G‘arbiy turk xoqonligini hamda 10-asr gacha davom et-gan Xazar xo-qonligini ham boshqargan.

AdabiyotlarTahrirlash

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil