Beyhan Sultan (III. Mustafa'nın kızı)

Beyxon Sulton (1765-yil 15-dekabr, Istanbul — 1824-yil 7-noyabr, Istanbul), Usmonli sulton Mustafo III ning qizi III. Salim III va Hatice Sultonning opasi.

YoshlikTahrirlash

Beyhan Sulton 1765-yil 15-dekabrda Topkapi saroyida tugʻilgan. Uning otasi Sulton Mustafo III va onasi Adilshah Kadın edi. Uning oʻzidan ikki yosh kichik Hatice Sulton ismli singlisi bor edi. 1774-yilda otasi vafotidan soʻng, u toʻqqiz yoshga toʻlganda, onasi va singlisi bilan birga Eski saroyga boradi.[1][2]

NikohTahrirlash

1784-yilda amakisi Abdulhamid I Halab hokimi Silahdar Mustafo poshoga turmushga chiqdi. Nikoh 1784-yil 29-aprelda, posho Istanbulga qaytgandan soʻng boʻlib oʻtdi. 5-may kuni uning sepi Beyhan Sulton Toʻpqopi saroyidan Cagʻalogʻludagi saroyiga koʻchirildi.[1] U oʻn toʻqqiz yoshda edi.[2]

Ikkalasining 1785-yilda tugʻilgan Xatice Hanimsulton ismli qizi bor edi.[2][1] U 1798-yilda erining oʻlimidan soʻng beva qolgan[1] 1799-yilda turmushga chiqdi.va oʻz avlodining koʻp malikalari singari boshqa turmushga chiqgan.[3]

Beyxon amakivachchasi Sulton Mahmud II ga turmushga chiqdi. Mahmud oʻzining boʻlajak imperator xotini Hoshyar Kadınni asrab oldi, u uning xotini va Mihrima Sulton onasi boʻladi.[1]

Erlar va xayr-ehsonlarTahrirlash

Beyhan, ukasi Salim III va amakisi Abdulhamiddan koʻp mukataʼalar olgan. U boy malika edi, Bosforda ikkita saroyga ega edi (Beshiktosh, Arnavutkoy). Lola davri koʻngilochar maskanlaridan biri boʻlgan Eski Chiragan saroyi ham unga berildi va Beyhan saroyni taʼmirlatdi. 1802-yilda Andrusa Kalamata, Fanar, Karitena va Londar okruglarida mulk sotib oldi. 1796-yilda u bu tumanlarning voyevodi Noʻmon ogʻani soliq yigʻish uchun oʻziga agent (kethuda) qilib tayinlaydi va u avariz xoʻjaliklaridan haq oladi. 1802-yilda sobiq voyevoda boʻlgan Huseyn ogʻa oʻta zulmga uchragach, Al-Hac Hasan ogʻani oʻziga kethuda qilib tayinlaydi. U, shuningdek, 1789-yilda Andros va Siros orollari saroyini sotib olgani haqida maʼlumotlar bor.[4]

1801-yilda Istanbulning Kurucheshme mahallasida uning nomiga favvora qurdirdi. 1804-yilda Akıntıburnu sohilida uning nomiga favvora qurdirdi. 1817-yilda Xirka-i Sharifdagi Masih Posho buloqini taʼmirladi. Birodar Salim davrida saroylari yonida ikkita favvora qurdirgan.[2][1]

sanʼat himoyachisiTahrirlash

Beyhan, ukasi Selim va singlisi Hatice Sultonning sanʼatga ishtiyoqi katta edi.[5] Beyxon ham, Salim ham bir davrning buyuk shoirlari va shoirlar homiysi boʻlsalar kerak.[6] Istanbulda tugʻilib, tahsil olgan Mavleviy darveshning oʻgʻli Galata lojasining shayxi boʻldi.[7] Uning sheʼrlarining nusxalari ham bor edi.[5]

OʻlimTahrirlash

Beyhan Sulton 1824-yil 7-noyabrda ellik sakkiz yoshida vafot etdi va Eyüpdagi Mihrishah Sulton qabriga dafn qilindi.[1][2]

ManbalarTahrirlash

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Sakaoğlu 2008.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Uluçay 2011.
  3. Histoire économique et sociale de l'Empire ottoman et de la Turquie (1326-1960): actes du sixième congrès international tenu à Aix-en-Provence du 1er au 4 juillet 1992. Peeters Publishers, 1995 — 574 n. 5 bet. ISBN 978-9-068-31799-2. 
  4. Historical and Economic Geography of Ottoman Greece (Hesperia Supplement 34) — 39 bet. 
  5. 5,0 5,1 Sultanın Konuları: Kültür ve Günlük Yaşam Osmanlı İmparatorluğu'nda. IBTauris, 29 Kasım 2005 — 232 bet. ISBN 978-1-850-43760-4. 
  6. C Abd Al-Qādir Şiirinde Wahdat Al-Wujūd'un Fikirleri Bīdil (Farsça), İbrahim Hakkı Erzurumlu (Osmanlı Türkçesi) ve Hamzah Fansuri (Malay), Cilt 2. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley, 1989 — 270 bet. 
  7. The Penguin of Turksih kitabı ayet. Penguin, 30 Kasım 1978 — 12 bet.