Boris Pavlovich Lisunov (1898 yil 19-avgust - 1946 yil 3-noyabr) - sovet aviakonstruktori, polkovnik-muhandis, Li-2 samolyotini ishlab chiqarish tashkilotchisi (uning nomi bilan atalgan).

Boris Pavlovich Lisunov
Boris Pavlovich Lisunov.jpg
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 19-avgust 1898-yil
Durnovskaya, SSRI
Vafoti 3-noyabr 1946-yil(1946-11-03)
(48 yoshda)
Moskva
Mukofotlari Order of Lenin ribbon bar.png SU Order of the Red Star ribbon.svg
Unvoni polkovnik

Tarjimai holiTahrirlash

1898 yil 19-avgustda Astraxan viloyatining Enotaev tumanidagi Durnovskaya qishlog'ida (hozirgi Narimanovskiy tumani, Rassvet qishlog'i) kazak yuzboshi oilasida tug'ilgan. 1918-yilda Saratov 2-sonli erkaklar gimnaziyasining 8-sinfini tamomlagan. N.E. Jukovskiy nomidagi Harbiy havo muhandislik akademiyasini 1926-yilda imtiyozli diplom bilan tugatgan. Uning hamkasbi samolyot dizayneri Sergey Vladimirovich Ilyushin edi, Lisunov keyinchalik u bilan birga ishladi va oilalar bilan do'stlashdi. 1926 yildan Ultimatum otryadida muhandis-mexanik sifatida xizmat qildi. U Xarkov aviatsiya zavodining bosh muhandisi bo'lib ishlagan, u erda taniqli sovet uchuvchisi Valeriy Chkalov bilan tanishgan. 1938 yil 27-yanvarda u Moskva chekkasidagi Ximki shahridagi 84-sonli samolyot zavodining texnik direktori etib tayinlanadi[1][2]. 1941-yil 11-sentabrda front chizigʻining yaqinlashib qolganligi munosabati bilan samolyot zavodini Toshkentga evakuatsiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Lisunov boshchiligida zavod butunlay Toshkentga ko'chiriladi, yangi joyda (TAPOiCH) qayta tiklanadi va front ehtiyojlari uchun samolyotlar yetkazib bera boshlaydi[3].

Toshkentda Lisunovning salomatligi yomonlashib, yurak xurujiga uchraydi. 1946-yil fevralida B.P. Lisunov Moskvaga Aviatsiya sanoati xalq komissarligining 10-bosh boshqarmasining bosh texnologi lavozimiga chaqirildi. 1946 yil 3-noyabrda Moskvada 48 yoshida vafot etadi[4]. Donskoy qabristoniga dafn etilgan.

Li-2Tahrirlash

Asosiy maqola: Li-2

 
Li-2, Minsk-Borovaya

1936 yil sentabr oyida Lisunov SSSRda ishlab chiqarish litsenziyasini olish uchun Duglas DC-3 samolyotini loyihalash va yig'ish texnologiyasini o'rganish uchun AQShga uzoq muddatli xizmat safarga yuboriladi. 1937-yilda Vladimir Myasishchev hibsga olinganidan so'ng, SSSRda "Duglas" ishlab chiqarishni moslashtirish loyihasini boshqarish avval A.A. Senkovga (PS-84 samolyoti), keyinroq B.P. Lisunovga (Li-2) topshiriladi. Samolyot SSSRda amaldagi texnologik standartlarni hisobga olgan holda dyuymli tizimdan metrik tizimga aylantirildi va yangi mahalliy dvigatellariga ega bo'ldi, ular ham Amerika modellarining mahalliy moslashuvi edi. Sovet modifikatsiyasi DC-3 - Li-2 turli maqsadlar uchun 14000 ga yaqin samolyotlar ishlab chiqarildi va 1940-yillarda aviatsiyada deyarli 40 yil xizmat qilgan mamlakatdagi eng yirik fuqarolik samolyotiga aylandi[5].

XotiraTahrirlash

  • Toshkentda bir ko'cha Toshkent avtomobil xalqa yo'lidan boshlab Slonima va Alimkent ko'chalari kesishmasigacha Lisunov nomidagi ko'cha edi. 2009-yilda Lisunov ko'chasi Qorasuv ko'chasi deb o'zgartirildi.[6]
  • Shuningdek, Toshkentda toʻrt kvartaldan iborat Lisunov dahasi bor edi. Biroq, xuddi shu nomdagi ko'cha singari, 2009-yilda u ham Aviasozlar dahasi deb qayta nomlandi.
  • Lisunovlar oilasi arxivi Astraxan viloyati davlat arxivida saqlanadi[7]
  • Rassvet o'rta maktabida B.P. Lisunovning hayoti yo'liga bag'ishlangan esdalik stendi mavjud. [4]

MukofotlariTahrirlash

Shuningdek qarangTahrirlash

Eslatmalar (tahrirlash)Tahrirlash

  1. „Лисунов Борис Павлович (1898—1946) — Отечественные бомбардировщики 1945—2000“. 30-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-avgust 2011-yil.
  2. Газиев, Радик. „Авиаконструктор Б. П. Лисунов. К 120-летию со дня его рождения“ (10-dekabr 2018-yil).
  3. Горбунов Николай Петрович. „Штрихи к биографии авиаконструктора Б.П.Лисунова“. Вестник Астраханского казачьего войска (8 мая 1997).
  4. 4,0 4,1 Торопицын В.Л. (2013). Лисунов Борис Павлович (1898-1946), потомственный казак, авиаинженер-полковник, организатор серийного производства самолета ЛИ-2 (V-e Бирюковские чтения: Материалы Бирюковских чтений (13 сентября 2013 года). — Астрахань: Государственное предприятие Астраханской области «Издательско-полиграфический комплекс «Волга», 2013. - с. nashri). ISBN 978-5-98066-145-8. 
  5. Л.Л.Селяков. Тернистый путь в никуда. Записки авиаконструктора. - М.: 4 - филиал Воениздата, М. 1997 г. - 256 с., ил., гр.
  6. Очередная порция переименований ташкентских улиц и массивов. Комментарии : LiveInternet — Российский Сервис Онлайн-Дневников[sayt ishlamaydi]Andoza:Недоступная ссылка
  7. „Архив семьи Лисуновых“. Государственных архив Астраханской области. 4-iyun 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-noyabr 2021-yil.