Grafik dizayn — dizayn sohasining yoʻnalishlaridan biri boʻlib, maʼlum axborotni ijtimoiy guruhlarga yetkazish uchun vizual kontent yaratish, ularni tartiblash, loyihalashga xizmat qiladi. Grafik dizaynning asosiy maqsadi muammolarni aniqlash va ularni ijodkorlik bilan innovatsion va raqamli vositalar yordamida oʻzgartirish va toʻgʻri talqin qilishdan iborat.

Bu soha vakillari, grafik dizaynerlar, vizual xabarlarni talqin qilish, ularni tartiblash va mijozga taqdim etish ustida ishlaydi. Dizayn ishi mijozning talabiga asoslanishi mumkin, bu talab lingvistik jihatdan ogʻzaki yoki yozma ravishda belgilanadi, yaʼni grafik dizayner mijozning ogʻzaki yoki yozma xabarini grafik koʻrinishga aylantiradi.

Grafik dizayn, qoʻllash sohasiga koʻra har qanday vizual aloqa bilan bogʻliq turli xil sohalarga ega. Masalan, u reklama strategiyalarida qoʻllanilishi mumkin yoki aviatsiya dunyosida yoki kosmik tadqiqotlarda ham qoʻllanilishi mumkin. Shu maʼnoda, baʼzi mamlakatlarda grafik dizayn faqat eskiz va chizmalarni ishlab chiqarish bilan bogʻliq deb hisoblanadi, ammo bu notoʻgʻri, chunki vizual aloqa uni qoʻllash mumkin boʻlgan juda koʻp turdagi sohalarning kichik bir qismidir.

TerminologiyaTahrirlash

Uilyam Addison Dwiggins ko'pincha "grafik dizayn" atamasini 1922 yilgi maqolada ishlatgan deb hisoblanadi,  , garchi u " Uyushgan mehnat " jurnalining 1908 yil 4 iyul sonida (9-jild, 27-raqam) paydo bo'lsa, u kasaba uyushmalari tomonidan nashr etilgan. San-Fransisko, printerlar uchun texnik ta'lim haqidagi maqolada:

Tashabbuskor kasaba uyushmasi ... Matbaachilar orasida hukmron bo'lgan, shubhasiz, yuqori darajadagi intellekt, dizaynning elementar tamoyillari bilan ularning ko'pchiligi bilimlari o'sib, grafik dizayn va bezatish bo'yicha mutaxassis bo'lib yetishishiga ishonchdir. …

Oradan oʻn yil oʻtib, Kaliforniya sanʼat va hunarmandchilik maktabining 1917–1918 yillardagi kurslar katalogida “Grafik dizayn va xat yozish” kursi eʼlon qilindi, u “Kengaytirilgan dizayn va xat yozish” kursining oʻrnini egalladi. Ikkala darsni Frederik Meyer o'qidi

TarixTahrirlash

Uning uzoq tarixida ham , 20 va 21-asrlarda vizual aloqaning nisbatan yaqinda portlashida ham reklama , san'at, grafik dizayn va tasviriy san'at o'rtasidagi farq yo'qoldi. Ular ko'plab elementlarni, nazariyalarni, tamoyillarni, amaliyotlarni, tillarni va ba'zan bir xil xayrixoh yoki mijozni baham ko'radi. Reklamada yakuniy maqsad tovarlar va xizmatlarni sotishdir. Grafik dizaynda "mohiyat - inson tajribasini hujjatlashtiradigan ma'lumotlarga tartib, g'oyalarga shakl, ifoda va his-tuyg'ularni berishdir"


Xitoyda, Tang sulolasi davrida (618-907) yog'och bloklar to'qimachilik buyumlariga chop etish uchun va keyinchalik buddist matnlarni takrorlash uchun kesilgan. 868-yilda chop etilgan buddist kitobi eng qadimgi bosma kitobdir. 11-asrdan boshlab Xitoyda uzunroq varaqlar va kitoblar qo'zg'aluvchan bosma nashrlardan foydalangan holda ishlab chiqarila boshlandi, bu esa Song sulolasi davrida (960-1279) kitoblarni keng tarqatdi.

15-asrning oʻrtalarida Germaniyaning Maynts shahrida Yoxannes Gutenberg axborot tarqatishda inqilob yaratgan yangi metall qotishmasi  bilan ishlab chiqarilgan harakatlanuvchi tipdan foydalangan holda bosma sahifalarni tezroq koʻpaytirish usulini ishlab chiqdi .

Dizayn sanoatiTahrirlash

19-asrning oxirida Evropada, ayniqsa Buyuk Britaniyada, bosma dizaynning birinchi rasmiy nashri chiqdi, bu grafik dizaynning tasviriy san'atdan ajralishini ko'rsatdi.

1849 yilda Genri Koul o'zining "Journal of Design and Manufacturing" jurnalida dizaynning ahamiyati haqida hukumatga maslahat berib, Britaniyadagi ta'lim ta'limining asosiy kuchlaridan biriga aylandi. U Buyuk ko'rgazmani zamonaviy sanoat texnologiyasi va Viktoriya dizayni bayrami sifatida tashkil qildi.

1891 yildan 1896 yilgacha Uilyam Morrisning Kelmskott Press nashriyoti San'at va hunarmandchilik harakatining eng muhim grafik dizayn mahsulotlarini nashr etdi  va uslublar kitoblarini tayyorlash va sotish bo'yicha daromadli biznes bilan shug'ullanadi. Morris o'zi uchun grafik dizayn bozorini va ushbu yangi san'at turi uchun kasbni yaratdi. Kelmskott Press tarixiy uslublarga bo'lgan ishtiyoqi bilan ajralib turadi. Bu tarixiylik o'n to'qqizinchi asrdagi grafik dizayn holatiga birinchi muhim munosabat edi. Morrisning ishi, qolgan xususiy matbuot harakati bilan birga Art Nouveau ga bevosita ta'sir ko'rsatdi .

XIX asrTahrirlash

1849 yilda Genri Koul Buyuk Britaniyada dizayn ta'limining asosiy kuchlaridan biriga aylandi va hukumatga o'zining "Journal of Design and Manufacturs" jurnalida dizaynning ahamiyati haqida ma'lumot berdi . U Buyuk ko'rgazmani zamonaviy sanoat texnologiyasi va Viktoriya dizayni bayrami sifatida tashkil qildi.

1891 yildan 1897 yilgacha Uilyam Morris ' Kelmskott Press o'rta asrlar va Uyg'onish davri uslubida qo'lda ishlangan kitoblarni yaratib, devor qog'ozi va to'qimachilik dizaynlaridan tashqari  va hunarmandchilik harakati bilan bog'liq grafik dizayn bo'yicha yetakchi bo'lgan .  Morrisning ishi, qolgan Xususiy matbuot harakati bilan birga Art Nouveau ga bevosita ta'sir ko'rsatdi . Uill X. Bredli tomonidan ishlab chiqilgan The Chap-Book jurnalining 1895 yilgi Tug'ilgan kuni sonining muqovasi

Uill X. Bredli XIX asr oxirida turli Art Nouveau uslublarida san'at asarlarini yaratishi tufayli taniqli grafik dizaynerlaridan biriga aylandi. Bredli The Chap-Book nomli adabiy jurnal uchun reklama sifatida bir qancha dizaynlarni yaratdi .  Ulardan biri 1895-yilda tugatilgan Shukrona kuni plakati edi. Plakat egri chiziqlar va shakllar tizimini oʻz ichiga olgani uchun tan olingan. Plakat shuningdek, tekis rangli tekisliklardan foydalangan holda yapon nashri uslublaridan elementlarni oladi. Bredlining asarlari ilhom manbai bo'lib chiqdi, chunki XX asr boshlarida badiiy plakatlar kontseptsiyasi odatiy holga aylangan. Bundan tashqari, badiiy plakatlar reklama mavzusida muhim jihatga aylanadi.

XX asrTahrirlash

1917 yilda Kaliforniya san'at va hunarmandchilik maktabining direktori va o'qituvchisi Frederik X. Meyer "Grafik dizayn va harflar" deb nomlangan darsni o'qidi.  Raffe's Graphic Design , 1927 yilda nashr etilgan, o'z nomida "Grafik dizayn" dan foydalangan birinchi kitob edi.

London metrosidagi tabelalar zamonaviy davrning klassik dizayn namunasidir Garchi u badiiy tayyorgarlikdan mahrum bo'lsa-da, Frank Pik Underground Group dizayni va reklama harakatini boshqargan. Birinchi metro stansiyasi belgilari 1908 yilda markazda ko'k chiziqli qattiq qizil disk dizayni va stantsiya nomi bilan kiritilgan. Stansiya nomi oq sans-serif harflari bilan yozilgan edi. 1916 yilda Pik Underground uchun yangi shrift yaratishda Edvard Jonstonning tajribasidan foydalanganda edi. Jonston Underground belgisi va logotipini oʻz shriftini qizil doira markazidagi koʻk chiziqqa kiritish uchun qayta ishlab chiqdi.

1920-yillarda sovet konstruktivizmi ishlab chiqarishning turli sohalarida "intellektual ishlab chiqarish" ni qo'lladi. Harakat inqilobiy Rossiyada individualistik san'atni foydasiz deb bildi va shu bilan utilitar maqsadlar uchun ob'ektlar yaratishga o'tdi. Ular binolar, teatrlar, plakatlar, matolar, kiyim-kechak, mebellar, logotiplar, menyular va boshqalarni loyihalashtirgan

Yan Tshixold 1928 yilda chop etilgan " Yangi tipografiya " kitobida zamonaviy tipografiya tamoyillarini kodlashtirgan .  Keyinchalik u ushbu kitobda o'zi yoqlagan fashistik falsafani rad etdi, lekin u ta'sirli bo'lib qoldi. [ iqtibos kerak ] Gerbert Bayer va Laszlo Moholy-Nagy va El Lissitski kabi Tschichold, Bauhaus tipograflari grafik dizaynga katta ta'sir ko'rsatdi. Ular ishlab chiqarish texnikasini yaratdilar [ iqtibos keltirish kerak ]va XX asr davomida ishlatilgan stilistik vositalar. Keyingi yillarda zamonaviy uslubdagi grafik dizayn keng ko'lamda qabul qilindi va qo'llanildi.

Ikkinchi jahon urushidan keyingi Amerika iqtisodiyoti asosan reklama va qadoqlashda grafik dizaynga bo'lgan ehtiyojni ko'rsatdi. 1937 yilda nemis Bauhaus dizayn maktabining Chikagoga tarqalishi Amerikaga "ommaviy ishlab chiqarilgan" minimalizmni olib keldi; "zamonaviy" arxitektura va dizaynni uyg'otdi. Asrning o'rtalarida zamonaviy dizayndagi mashhur nomlar orasida Adrian Frutiger , Univers va Frutiger shriftlarining dizayneri ; Bauhaus tamoyillarini qabul qilgan va ularni mashhur reklama va logotip dizayniga tatbiq etgan Pol Rend korporativ identifikatsiyaning asosiy kashshoflaridan biriga aylanib, Yevropa minimalizmiga o'ziga xos amerikacha yondashuvni yaratishga yordam berdi., grafik dizaynning kichik to'plami. Alex Steinweiss albom muqovasini ixtiro qilgan; va Jozef Myuller-Brokmann , 1950 va 1970 yillar davriga xos bo'lgan jiddiy, ammo qulay tarzda afishalarni yaratgan.

Professional grafik dizayn sanoati iste'molchilik bilan parallel ravishda o'sdi . Bu, ayniqsa, Birinchi narsa birinchi manifestiga ega grafik dizayn hamjamiyatida tashvish va tanqidlarni ko'tardi . Birinchi marta 1964 yilda Ken Garland tomonidan boshlangan, u 1999 yilda Emigre 51 jurnalida First Things First 2000 manifesti sifatida qayta nashr etilgan "Biz muloqotning yanada foydali, barqaror va demokratik shakllari foydasiga ustuvorliklarni o'zgartirishni taklif qilamiz - mahsulot marketingidan voz kechib, yangi turdagi ma'noni qidirish va ishlab chiqarishga o'tish. Munozaralar doirasi toraymoqda; u kengayishi kerak. "Iste'molchilik raqobatsiz ishlaydi; unga qisman vizual tillar va dizayn resurslari orqali ifodalangan boshqa istiqbollar bilan qarshi turish kerak."  Ikkala nashr ham Rudy VanderLans , Erik Spikermann , Ellen Lupton va Rik Poynor kabi amaliyotchilar va mutafakkirlarning imzolarini jalb qildi . 2000 manifesti, shuningdek , vizual madaniyatning kuchli tanqidlari bilan tanilgan Adbusters -da nashr etilgan.

Ko'nikmalarTahrirlash

Grafik dizayn loyihasi mavjud matn , bezak va tasvirlarning ijodiy taqdimotini o'z ichiga olishi mumkin.

“Jarayon maktabi” muloqot bilan bog‘liq; u xabarlar uzatiladigan va jo'natuvchilar va qabul qiluvchilar ushbu xabarlarni kodlaydigan va dekodlaydigan kanallar va ommaviy axborot vositalarini ta'kidlaydi. Semiotik maktab xabarni qabul qiluvchilar bilan o'zaro ta'sir qilish orqali ma'no hosil qiluvchi belgilar konstruktsiyasi sifatida qaraydi; agent sifatida aloqa.

TipografiyaTahrirlash

Tipografiya turi dizayni, tur gliflarini o'zgartirish va turni tartibga solishni o'z ichiga oladi. Tip gliflari (belgilar) illyustratsiya texnikasi yordamida yaratiladi va o'zgartiriladi. Turni joylashtirish - bu shriftlarni tanlash, nuqta o'lchami, kuzatuv (ishlatilgan barcha belgilar orasidagi bo'shliq), kerning (ikkita aniq belgi orasidagi bo'shliq) va bosh (satr oralig'i).

Tipografiyani teruvchi, bastakor, matbaachi, grafik rassom, badiiy rahbar va ish yurituvchi xodimlar bajaradi. Raqamli asrga qadar tipografiya ixtisoslashgan kasb edi. Ba'zi shriftlar stereotipik tushunchalar bilan bog'lanadi yoki o'xshaydi. Misol uchun, 1942 hisoboti yozuv mashinkasi yoki vintage hisobotiga o'xshash matnni yozadigan shriftdir.

Sahifa tartibiTahrirlash

Sahifa tartibi sahifadagi elementlarni (tarkibni) joylashtirish, masalan, tasvirni joylashtirish, matn tartibi va uslub bilan shug'ullanadi. Sahifa dizayni har doim bosma materiallarda e'tiborga olingan va yaqinda veb-sahifalar kabi displeylar uchun kengaytirilgan. Elementlar odatda tur (matn), tasvirlar (rasmlar) va (bosma media bilan) vaqti-vaqti bilan oʻrin tutuvchi grafiklardan iborat boʻlib, siyoh bilan chop etilmagan elementlar uchun diline (masalan, qolip / lazer bilan kesish , folga shtamplash yoki koʻr-koʻrona boʻrttirma ) .

KasblarTahrirlash

Grafik dizayndagi martaba yo'llari ijodiy spektrning barcha qismlarini qamrab oladi va ko'pincha bir-biriga mos keladi. Ishchilar dizayn xizmatlari, nashriyot, reklama va jamoatchilik bilan aloqalar kabi maxsus vazifalarni bajaradilar. 2017 yil holatiga ko'ra, o'rtacha ish haqi yiliga 48,700 dollarni tashkil etdi.  Sanoatdagi asosiy lavozim unvonlari ko'pincha mamlakatga xosdir. Ular grafik dizayner , badiiy direktor, ijodiy direktor , animator va boshlang'ich darajadagi ishlab chiqarish rassomini o'z ichiga olishi mumkin . Xizmat ko'rsatilayotgan sohaga qarab, mas'uliyat " DTP Associate " yoki " Graphic Artist " kabi turli unvonlarga ega bo'lishi mumkin . Mas'uliyat illyustratsiya kabi maxsus ko'nikmalarni o'z ichiga olishi mumkin, fotografiya , animatsiya , vizual effektlar yoki interaktiv dizayn .

Onlayn loyihalarni loyihalashda bandlik 2026 yilga kelib 35% ga o'sishi kutilmoqda, gazeta va kitob dizayni kabi an'anaviy ommaviy axborot vositalarida bandlik esa 22% ga kamayishi kutilmoqda. Grafik dizaynerlar doimiy ravishda yangi texnikalar, dasturlar va usullarni o'rganishlari kerak.

Grafik dizaynerlar dizayn bo'yicha maslahatchilar yoki brending agentliklari kabi sanoatga bag'ishlangan kompaniyalarda ishlashi mumkin, boshqalari nashriyot, marketing yoki boshqa aloqa kompaniyalarida ishlashi mumkin. Ayniqsa, shaxsiy kompyuterlar joriy etilgandan so'ng, ko'plab grafik dizaynerlar dizaynga yo'naltirilmagan tashkilotlarda ichki dizayner sifatida ishlaydi. Grafik dizaynerlar o'z shartlari, narxlari, g'oyalari va boshqalar bo'yicha ishlashlari mumkin.

Grafik dizayner odatda badiiy direktor , ijodiy direktor yoki katta media ijodkoriga hisobot beradi . Dizaynerning yoshi kattaroq bo'lganda, ular dizaynga kamroq vaqt sarflaydilar va boshqa dizaynerlarni brendni rivojlantirish va korporativ identifikatsiyani rivojlantirish kabi kengroq ijodiy faoliyatga yo'naltirish va yo'naltirish uchun ko'proq vaqt sarflashadi. Ular ko'pincha mijozlar bilan to'g'ridan-to'g'ri muloqot qilishlari kutiladi, masalan, brifing olish va suhbat qurish.

AdabiyotlarTahrirlash

  • Fiell C., Fiell P. (muharrirlar). Zamonaviy grafik dizayn. - Taschen Publishers, 2008. - ISBN 978-3-8228-5269-9 .
  • Wiedemann J., Taborda f. (muharrirlar). Lotin-Amerika grafik dizayn. - Taschen Publishers, 2008 yil.

HavolalarTahrirlash