Honda Motor Co., Ltd. (yaponcha: 本田技研工業株式会社 honda giken ko:gyo kabusiki gaysa?) — yaponiyaning yetakchi mototsikl ishlab chiqaruvchi xalqaro sanoat kompaniyasi, shuningdek, avtomobil ishlab chiqaruvchilari orasida dunyodagi birinchi o'ntalikka kiradi. Asosiy ishlab chiqarish quvvati Yaponiya, AQSh, Hindiston va Braziliyada joylashgan bo'lib, asosiy savdo bozorlari AQSh va janubi - Sharqiy Osiyoda joylashgan. Honda 1948da ixtirochi va tadbirkor Soitiro Honda va Moliyachi Takeo Fujisava tomonidan tashkil etilgan. Kompaniya shiori - "orzularning kuchi".

Mototsikllar uchun logotip
Avtomobillar uchun logotip

TarixiTahrirlash

Soitiro Honda birinchi tadbirkorlik tajribasi 1938 yilda garajga o'rnatgan piston halqalarini ishlab chiqarish edi. Ikki yil o'tgach, u Toyotadan katta buyurtma oldi, buning uchun u yangi zavod qurishi kerak edi. Ikkinchi Jahon Urushidan keyin u zavodini Toyota kompaniyasiga sotib yubordi va yangi kompaniyani moliyalashtirishni ta'minlagan hamda marketing strategiyasi bilan shug'ullangan Fujisavaning yordami bilan mototsikllar ishlab chiqarishni boshladi. 1946 yilda Honda Texnik Tadqiqot Instituti tashkil etildi, 1948 yil 24 sentyabrda u kompaniya sifatida ro'yxatga olindi, unda o'sha paytda 20 ishchi bor edi [1] [2]. 1950 yilda Honda oldingisiga qaraganda ikki baravar kuchga ega to'rtta zarbali dvigatelni ishlab chiqishga muvaffaq bo'ldi, shuning uchun Honda mototsikllari tezda mashhurlikka erisha boshladi. 1954 yilga kelib, ular Yaponiyadagi bozor ulushining 15 foiziga yetishdi. Bundan tashqari, 1950 yillarning oxirlariga qadar Honda tomonidan ishlab chiqarilgan mototsikllar dunyodagi barcha nufuzli mototsikl poygalarida g'alaba qozondi [3] .

1958 yilda kompaniya Super Cub mototsiklining modelini taqdim etdi, u asosan velosipedni almashtirgan kichik tadbirkorlarga mo'ljallangan edi: arzon, boshqarish oson va xavfsiz. Yangi modelga talab shunchalik katta ediki, oyiga 30 ming mototsikl ishlab chiqaradigan yangi zavod qurildi. 1959 yilda Honda yaponiyalik mototsiklning yetakchi ishlab chiqaruvchisiga aylandi, savdo hajmi 55 million dollarni tashkil qildi, yiliga 285 ming mototsikl sotilgan, ulardan 168 mingtasi Super Cub modellari. O'sha 1959 yilda Amerika Qo'shma Shtatlarida Amerikaning Honda Motor Company, Inc sho'ba korxonasi tashkil etildi va u yapon mototsikllarini sotishni boshladi. Amerikaliklarga qaraganda ancha arzon (250 AQSh dollaridan 1500 dollarga qarshi), lekin shu bilan birga ikki baravar kuchliroq. AQShning savdosi 1960 yildagi 500 ming dollardan 1965 yilda 77 million dollarga ko'tarildi. Bunga amerikalik mototsiklchi - velosipedchining salbiy stereotipini yo'q qilishga mo'ljallangan faol reklama kampaniyasi yordam berdi (faqat 1961 yilda unga 150 ming dollar sarflangan). Ushbu reklama kampaniyasining shiori: "Siz Hondada eng go'zal odamlarni uchratasiz", natijada 1964 yilda AQShda sotilgan har ikkinchi mototsikl Honda [3] [4].

 
Honda Accord

1967 yilga kelib Honda dunyodagi eng yirik mototsikl ishlab chiqaruvchisiga aylandi va o'z mahsulot turlarini kengaytira boshladi. 1963 yilda birinchi Honda avtomobillarini ishlab chiqarish boshlandi - Honda T360(ingl.) pikap) va Honda S500(ingl.) sport avtomobili. Keyingi yillarda avtomobillar va pikaplarning boshqa modellari sotuvga chiqarildi, ammo ularga Yaponiya va AQShda talab katta edi. Ushbu yutuq 1973 yilda taqdim etilgan Honda Civic edi; ushbu iqtisodiy modelning muvaffaqiyatiga 1973 yildagi neft inqirozi katta hissa qo'shdi, uning ta'siri ostida boshqa avtomobilsozlar ishlab chiqarishni kamaytirdilar. Bu yil kompaniya o'zining 25 yilligini nishonlaganida, Soitiro Honda prezidentlikdan iste'foga chiqdi va shu vaqtdan boshlab kompaniya ishlariga deyarli qo'shilmayapti . Uch yildan so'ng, Honda Civic sotuvi 1 milliondan oshdi, shu bilan birga qimmatroq Accord modeli taqdim etildi, bu ayniqsa AQShda katta talabga ega bo'ldi. 1982 yilda Ohayoda ushbu modelni ishlab chiqarish uchun zavod ochildi [5] . O'sha yili mototsikl savdosi 3,5 million donaga etdi. 1986 yildan Honda robotlar ishlab chiqara boshladi. Shuningdek, 1986 yilda premium avtomobillarni ishlab chiqarishni boshlagan Acura kompaniyasi tashkil etildi; bu Honda 1980-yillarning oxiriga kelib eng yirik avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyalardan biriga aylanishiga imkon berdi. 1990 yildan 1992 yilgacha Acura avtomobillari AQShda eng ko'p sotilgan, Honda esa sotilgan avtomobillar soni bo'yicha uchinchi kompaniya edi. Shu bilan birga, 90-yillarning boshlarida AQShning avtomobil bozori to'ydi va 1993 yildan boshlab AQShda avtomobil savdosi tusha boshladi, bu esa Hondani o'z jug'rofiyasini kengaytirishga majbur qildi: birgina 1997 yilning o'zida Hindiston, Vetnam, Turkiya, Indoneziya va Braziliyada zavodlar ochildi, 1992 yilda Xitoyda mototsikl ishlab chiqaruvchi qo'shma korxona tashkil etildi, 1998 yilda - yana biri [3] .

2004 yilda AQShda Honda Aero(ingl.) sho'ba korxonasi tashkil etildi. Uning asosiy yo'nalishi GE bilan birgalikda ishlab chiqarilgan reaktiv dvigatellarni ishlab chiqarish edi. Ushbu kompaniyaning bosh qarorgohi va birinchi fabrikasi Berlingtonda (Shimoliy Karolina) joylashgan [6] . 2006 yil oktyabr oyida Greensboro (shuningdek, Shimoliy Karolina shtati) da reaktiv samolyotlar ishlab chiqarish zavodi ish boshladi [7] va 2016 yil aprel oyida Berlingtondagi zavod sezilarli ravishda kengaytirildi va modernizatsiya qilindi [8] .

2006 yil dekabr oyida fotoelektrik hujayralarni rivojlantirish bilan shug'ullanadigan Honda Soltec kompaniyasining filiali tashkil etildi. 2008 yilda ushbu kompaniya mis, indiy, galliy va selenga asoslangan yupqa plyonkali CIGS elementlarini ishlab chiqara oldi, ular o'zlarining analoglariga qaraganda samaraliroq va arzonroq. Biroq, keyingi yillarda kompaniya raqobatchilardan orqada qola boshladi va 2013 yil oxirida uni tugatish to'g'risida qaror qabul qilindi [9].

11 martdagi zilzila Totigi prefekturasidagi Honda tadqiqot markaziga jiddiy ziyon yetkazdi, kompaniyaning Yaponiyadagi barcha zavodlari bir oyga to'xtatildi, kompaniyaga yetkazilgan umumiy zarar 45,7 milliard (500 million dollar) [10] deb baholandi.

Egalari va rahbariyatTahrirlash

2016 yil 31 mart holatiga 1,8 milliard dona aksiya chiqarilgan. Asosiy aktsiyadorlar:

  • Japan Trustee Services Bank, Ltd. (6,4% aksiya);
  • Mitsubishi UFJ Financial Group (6,4% aksiya);
  • BlackRock (5,4% aksiya) .

PrezidentlarTahrirlash

FaoliyatlarTahrirlash

 
Honda kompaniyasining velosiped ishlab chiqarishi
 
ASIMO Humanoid Robot (Honda tomonidan ishlab chiqarilgan)

Honda [15] asosiy bo'limlari:

  • mototsikllar - mopedlardan sportga qadar, dvigatel hajmi 50 dan 1800 sm³ gacha bo'lgan turli xil mototsikllarni ishlab chiqaradi, shuningdek ushbu bo'lim ATV ishlab chiqarishni o'z ichiga oladi. 2016 moliyaviy yilda (2016 yil 31 mart) mototsikl savdosi sales 1,8 trln (15 milliard dollar) yoki daromadning 12 foizini tashkil etdi. Asosiy bozor Osiyo (Yaponiya bundan mustasno), u erda 17 million mototsiklning 15 tasi sotilgan.
  • avtomobillar - avtomobillar ishlab chiqaradi (Accord, Accord Hybrid, Amaze, Brio, Brio Amaze, Brio Satya, Domani 16 LEV, City, Civic, Civic Tourer, Civic Type R, Crider, CR-Z, Fit / Jazz, Fit / Jazz modellari) Gibrid, Ozodlangan, Erkin gibrid, Ozod Spike, Ozod Spike gibrid, Greys, Greys Gibrid, Greiz, Honda Mobilio, Aqlli, Jade, Jade Gibrid, Afsonaviy Gibrid, Mobilio, Shuttle, Shuttle Gibrid, Spirior, Acura ILX, Acura RLX, Acura TLX), pikaplar (BR-V, Crosstour, CR-V, Elysion, Odyssey, Odyssey gibrid, uchuvchi, Step WGN, Vezel / HR-V, Vezel gibrid, XR-V, Acura MDX, Acura RDX) va kichik mashinalar (Acty, N-BOX, N-BOX +, N-BOX Slash, N-ONE, N-WGN, S660, Vamos modellari). 2016 yilda ushbu segment daromadning 73 foizini yoki ¥ 10,6 trillion (88,5 milliard dollar) ni tashkil etdi. Asosiy bozor Shimoliy Amerika (4.7 million avtomobilning 1,9 millioni, pul jihatidan - 10,6 trlndan 6,2 trln. - 10,6 trln.) Va undan keyin Osiyo va Yaponiya.
  • moliyaviy xizmatlar - bu bo'linma kreditlar sotish, lizing va dilerlarni moliyalashtirish bilan shug'ullanadi. 2016 moliya yilida, uning 1,8 trln. Aylanmasidan 1,6 trln Shimoliy Amerikadan, 162 milliard Yaponiyadan kelgan.
  • samolyotlar - 2006 yilda tashkil etilgan Honda Aircraft Company biznes samolyotlarini ishlab chiqarish va sotish bilan shug'ullanadi. Kompaniya HondaJet - ikkita dvigatelli reaktiv samolyotni o'z dizayni bilan ishlab chiqaradi.
  • boshqa mahsulotlar - dvigatellar, generatorlar, nasoslar, maysazorlar, qor tozalovchilari va boshqalarni ishlab chiqarishni o'z ichiga oladi. Ushbu bo'lim daromadning 2 foizini (4 334 milliard) tashkil etadi. Asosiy savdo joylari Shimoliy Amerika va Yaponiya.

Honda quyidagi mamlakatlarda ishlab chiqarish zavodlariga ega  :

2016 yilda Honda Forbes Global 2000 dunyodagi eng yirik ommaviy kompaniyalar ro'yxatida 74-o'rinni egalladi, shu jumladan aylanma hajmi bo'yicha 36-o'rin, sof foyda bo'yicha 132-o'rin, aktivlar bo'yicha 175-o'rin va bozor kapitallashuvi bo'yicha 176-o'rin. Shuningdek, Honda eng qimmat brendlar ro'yxatida 23-o'rinni va AQShdagi eng yaxshi ish beruvchilar ro'yxatida 239-o'rinni egalladi [17] .

Ishlash ko'rsatkichlari [10] [18] [19] [20] [21]
Yil 1999 yil 2000 yil 2001 yil 2002 yil 2003 yil 2004 yil 2005 yil 2006 yil 2007 yil 2008 yil 2009 yil 2010 yil 2011 yil 2012 yil 2013 yil 2014 yil 2015 yil 2016 yil
Pul aylanmasi, trillion ¥ 6,231 6 099 6,464 7362 7.971 8,163 8.650 9 908 11.09 12.00 10.01 8.579 8.937 7 948 9,878 12.51 13.33 14.60
Sof foyda, milliard ¥ 305 262.4 232,2 362.7 426.7 464.3 486.2 597 612.4 627.3 150.9 282.6 563.5 222 393 666 561 406
Aktivlar, trillion ¥ 5 034 4,898 5,667 6941 7,881 8,329 9,317 10.57 12.04 12.62 11.82 11.63 11.58 11.79 13.64 16.05 18.43 18.23
Tenglik



</br> trillion ¥
1764 1.930 2230 2,574 2.630 2874 3289 4,126 4.611 4,692 4,130 4.456 4573 4526 5.205 6,559 7,383 7,032
Mototsikllar savdosi,



</br> million dona
4295 4,436 5,118 6,095 8.08 9 206 10.48 10.27 10.37 9.32 10.11 9,639 11.45 15.47 16.79 17.01 17.59 17.06
Avtomobillarni sotish,



</br> million dona
2,333 2473 2,58 2,666 2888 2.983 3162 3391 3.652 3,925 3,517 3392 3,512 3.817 4,279 4.34 4367 4.734

Izoh. Qiymatlar har yili 31 mart kuni Yaponiyada moliyaviy yil tugashi bilan ko'rsatiladi.

Honda avtomobil va motosportidaTahrirlash

1920-yillarda Soichiro Honda Tokiodagi ustaxonada ishlaganida, dastgoh egasiga poyga avtomobillarini yig'ishda yordam bergan va poyga ishtirok etgan. voqea sodir ichiga bor, Tokio va Yokohama o'rtasida miting ishtirok uning poyga mansab 1936 yilda yakunlandi [2] .

1964 yilda Honda Germaniya Gran-prisida Formula 1 poygasida debyut qildi, jamoaning birinchi poygachisi Ronni Baqnem bo'ldi [4] . 1965 yilgi mavsumda Ritchi Ginter jamoaga qo'shilganida, Honda Belgiya Gran-prisidagi birinchi ochkoni va Meksika Gran-prisidagi birinchi g'alabani qo'lga kiritdi. Ammo 1968 yilda, chavandoz Jo Shlesser vafotidan so'ng, o'n yildan ko'proq vaqt davomida u Formula 1-da qatnashishni to'xtatdi. 1980 va 90-yillarning boshlarida Honda turli jamoalarga motorlarni yetkazib berdi - Spirit Racing, WilliamsF1, McLaren va boshqalar. 90-yillarning oxirlarida u British American Racing (BAR) jamoasi uchun motorlarni yetkazib berishni boshladi va 2005 yilda ushbu jamoani sotib olib qaytdi. Shunday qilib, Formula 1-da dizayner sifatida, ammo 2008 yil oxirida u yana jamoani boshqarishni Ross Braunga topshirib, uni tark etdi. Honda shuningdek, boshqa chempionatlardagi turli jamoalarga motorlarni yetkazib berdi, masalan Formula 2, Champ Car va boshqalar.

2013 yil 16-may kuni Honda Formula-1ga qaytishini rasman e'lon qildi. 2015 yilda yapon kompaniyasi McLaren dvigatellarini yetkazib beruvchiga aylandi. Uchta omadsiz mavsumdan so'ng hamkorlik to'xtab qoldi va Honda Toro Rosso bilan uzoq muddatli shartnoma imzoladi [22]. 2018 yil iyun oyida, 2019 yildan boshlab Honda Red Bull Racing jamoasiga ham elektr stansiyalari yetkazib berishi ma'lum qilindi [23] .

Hondadan mustaqil ravishda Mugen Motorsports mavjud, 1973 yilda Soichiro Xonda Xirotoshining to'ng'ich o'g'li tomonidan asos solingan; ushbu kompaniyaning jamoasi Formula-1 chempionatida 1992 yildan 1999 yilgacha o'ynagan.

MototsiklTahrirlash

1973 yilda mototsikl poygalarida ishtirok etish uchun poygachilarga xizmat ko'rsatish markazining bo'limi tashkil etilgan, 1982 yilda u Honda Racing Corporation(ingl.) alohida kompaniya sifatida ro'yxatga olingan. Uning vazifalari poyga mototsikllari va ular uchun ehtiyot qismlarni ishlab chiqarish, ishlab chiqarish va sotish. 2007 yildan HRC Ispaniyaning " Repsol" - "Repsol Montesa" neft kompaniyasi jamoasi bilan ishlay boshladi [24] .

Sharh va tanqidTahrirlash

 
6 silindrli dvigatelli Honda F6C Valkyrie mototsikli

Honda Motors - Takata Corporation(ingl.) tomonidan ishlab chiqarilgan havo yostig'i ishlatadigan kompaniyalardan biri , Ularda ishlatilgan modda, ammiakli selitraning ma'lum sharoitlarda portlovchi bo'lib qolishi bilan bog'liq janjalning markazida bo'lishdi [25]. Honda avtomobillarida 100 dan ortiq havo yostig'i portlashi qayd etilgan, ulardan 12 tasi halokatli (9 tasi AQShda va 3 tasi Malayziyada). Ushbu xavfsizlik yostiqchalari tarixdagi eng katta avtomobillarni chaqirishga sabab bo'ldi: BMW, Chrysler, Ford, Mazda, Nissan, Toyota, General Motors va Ferrari kabi ishlab chiqaruvchilarning 60 milliondan ortiq mashinalari xavfsizlik yostiqchalarini almashtirish uchun olib qo'yildi [26], ammo Honda boshqalarga qaraganda ko'proq tashvishlanmoqda, chunki u Takata mahsulotlarining eng katta xaridoridir va shu bilan birga ushbu yapon kompaniyasida o'z ulushiga ega. Ommaviy axborot vositalariga ma'lum bo'lishicha, Honda 2009 yilda, birinchi o'limidan so'ng, Takata-dan xavfsizlik yostiqlarining kamchiliklarini tuzatishni so'ragan, ammo avtoulovlarning ommaviy tekshiruvi faqat 2014 yilda o'tkazilgan (jami 8,5 million Honda chaqirilgan) va Honda Milliy avtomobil yo'llarida harakat xavfsizligini boshqarish nashrga ushbu muammolar haqida xabar bermagan. [14] [27] [28].

Honda Factory Advertising 2009 yilda Buyuk Britaniyada eng yaxshi deb tan olingan. Reklama g'oliblari (g'oliblar g'olibi) unvoni Milliy gazeta reklama uchun sayt mukofotlari bilan taqdirlandi [29] .

2012 yil oxirida Buyuk Britaniya sug'urtalovchilari Honda avtomashinalarini eng ishonchli deb tan oldilar [30] .

Qarang shuningdekTahrirlash

  • Honda avtomobillari
  • Honda mototsikllari
  • Honda dvigatellari
  • Honda (Formula 1 jamoasi)

IzohlarTahrirlash

  1. Honda Motor Company, Ltd. (en). Encyclopædia Britannica, Inc.. 2016-08-01.
  2. 2,0 2,1 Richard Alan Johnson. Six Men Built the Modern Auto Industry (en). Motorbooks. 2016-08-04.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 History of Honda Motor Co., Ltd (en). Funding Universe. 2016-07-30.
  4. 4,0 4,1 The History of Honda Motor Company (en). Gearheads.org.. 2016-07-31.
  5. Soichiro Honda Biography: A Great History of Japanese Car Manufacturer (en). Astrum People. 2016-08-02.
  6. Honda Aero, Inc. to build headquarters and manufacturing plant (en). Stansted News Limited (2007-07-17). 2016-08-06.
  7. Honda Worldwide - USA (en). Honda Motor Co., Ltd.. 2016-08-07.
  8. Honda Aero Breaks Ground on Expansion of Burlington Facility (en). Honda Motor Co., Ltd. (2016-04-19). 2016-08-07.
  9. Honda to Discontinue Operations of Honda Soltec, a Photovoltaic Subsidiary (en). Honda Motors Co., Ltd. (2013-10-30). Asl nusxadan arxivlandi (2013-11-05). 2016-08-01.
  10. 10,0 10,1 Annual Report 2011 on the SEC Filing Form 20-F (en). Honda Motor Co., Ltd.. 2016-08-03.
  11. Establishing Honda of America Manufacturing (1980) (en). sydfynmc.dk. 2016-08-08.
  12. Yoshino Out as Honda CEO (en). Penton (2003-04-22). Asl nusxadan arxivlandi (2016-08-21). 2016-08-08.
  13. В руководстве Honda произойдут перемены (ru). F1News.ru (2015-02-23). 2016-08-09.
  14. 14,0 14,1 Глава компании Honda Motor покидает свой пост (ru). ria.ru (2015-02-23). 2016-08-09.
  15. Honda Motor Co Ltd - Company Profile (en). Reuters. 2016-08-01.
  16. Honda инвестирует больше средств в строительство второго завода в Индонезии
  17. Honda Motor on the Forbes Global 2000 List. Forbes. 2016-08-01.
  18. Annual Report 2003 on the SEC Filing Form 20-F (en). Honda Motor Co., Ltd.. 2016-08-03.
  19. Annual Report 2006 on the SEC Filing Form 20-F (en). Honda Motor Co., Ltd.. 2016-08-03.
  20. Annual Report 2014 on the SEC Filing Form 20-F (en). Honda Motor Co., Ltd.. 2016-08-03.
  21. 2013 Honda SALES & PRODUCTION RESULTS (en). Honda Worldwide. Asl nusxadan arxivlandi (2014-02-03). 2014-01-28.
  22. Honda Global | September 15, 2017 Honda to Supply F1 Power Units to Scuderia Toro Rosso (en). global.honda. 2018-06-21.
  23. Honda Global | June 19, 2018 Honda to Supply F1 Power Units to Red Bull Racing (en). global.honda. 2018-06-21.
  24. About - HRC (en). Honda Racing Corporation. 2016-08-04.
  25. Hiroko Tabuchi (2016-05-04). Takata Airbag Defect Is Traced to Moisture and Temperature (en). New York Times. 2016-08-10.
  26. Susan Berfield, Craig Trudell, Margaret Cronin, Jeff Plungis (2016-06-02). Sixty Million Car Bombs: Inside Takata’s Air Bag Crisis (en). Bloomberg. 2016-08-10.
  27. Paul Lienert and Jessica Dye (2016-03-29). Exlusive: Honda and Takata's stealth airbag fix (en). Reuters. 2016-08-09.
  28. Takata Airbag Inflator Recall Fact Sheet (en). Honda Motors Co., Ltd. (2016-06-13). 2016-08-09.
  29. Названа лучшая британская реклама в прессе за 2009 год (ru). lenta.ru (2010-01-28). 2016-08-11.
  30. Автомобили Honda признали самыми надежными в Великобритании (ru). RuBo@rd (2012-08-03). 2016-08-07.

AdabiyotlarTahrirlash