Manhattan (talaffuzi: Manhetten) New York shahrining besh borosidan biridir. 2020-yil holatiga koʻra, aholisi – 1 694 251 nafar kishi. Maydoni – 87 km2. Deyarli butunlay Manhattan orolida, shtatning janubiy burchagi yaqinida joylashgan Manhatten shimoli-sharqiy megapolisining markazi va Nyu-York metropolitenining shahar asosini tashkil etadi[2]. Manhattan Nyu-York shahrining iqtisodiy va maʼmuriy markazi boʻlibgina qolmay dunyoning madaniy, moliyaviy, ommaviy axborot vositalari va koʻngilochar poytaxti sifatida ham tasvirlanadi[3][4][5][6]. Hozirgi Manhattan dastlab Lenape hududining bir qismi boʻlgan[7]. Yevropa aholi punktlari 1624-yilda Manhattan orolining janubida golland mustamlakachilari tomonidan savdo punkti tashkil etilishi natijasida yaratila boshlangan; Bu post 1626-yilda Nyu-Amsterdam deb nomlangan. Hudud va uning atrofi 1664-yilda inglizlar nazoratiga oʻtgan va Angliya qiroli Charles II yerlarni ukasi York gertsogiga berganidan keyin Nyu-York deb oʻzgartirilgan[8]. Hozirgi Quyi Manhattanda joylashgan Nyu-York 1785-yildan 1790-yilgacha Qoʻshma Shtatlar poytaxti boʻlib xizmat qilgan[9]. Nyu-York bandargohidagi Ozodlik haykali XIX asr oxirida kelgan millionlab muhojirlar tomonidan tashrif buyurilgan va bu haykal Qoʻshma Shtatlar va mashhurlarining jahondagi ramzidir[10]. Manhattan 1898-yilda Nyu-York shahrining birlashishi paytida tumanga aylandi. Stonewall milliy yodgorligining bir qismi boʻlgan Greenwich qishlogʻidagi Stonewall Inn zamonaviy gey harakatining tashkil topgan joyi hisoblanadi va bu holat Manhattanning LGBT madaniyatidagi markaziy rolga ega ekanligini haqidagi tushunchani mustahkamlagan[11][12]. Bu yerda 11-sentabrdagi teraktlar paytida vayron boʻlgan Jahon savdo markazi ham joylashgan edi.

Manhattan
Boro
Skyline of Manhattan
Manhattan
Bayroq
Manhattan
Gerb
40°43′42″N 73°59′39″W / 40.72833°N 73.99417°W / 40.72833; -73.99417
Mamlakat AQSh
Shtat New York
Shahar New York
Hukumat
 • Boro prezidenti Mark Levine
Asos solingan 1624
Maydon 87 km2 (34 kv mi)
Markazi balandligi 81 m
Aholisi
 (2020[1])
1 694 251
Zichligi 28 873 kishi/km2
Vaqt mintaqasi UTC−05:00
Pochta indeks(lar)i 100xx, 101xx, 102xx
Manhattan xaritada
Manhattan
Manhattan

Iqtisodiyoti

tahrir

Manhattan Nyu-York shahrining iqtisodiy markazidir, uning 2,45 million ishchisi butun Nyu-York metropolitenidan jalb qilingan boʻlib, Nyu-York shahridagi barcha ish oʻrinlarining deyarli yarmidan koʻpini tashkil qiladi. Manhattan ishchi kuchi asosan yengil kasblarga qaratilgan. 2010-yilda Manhattanning kunduzgi aholisi 3,94 million kishiga koʻpaydi. Yoʻlovchilar, shuningdek, tashrif buyuruvchilar, sayyohlar va talabalar 1,48 millionni tashkil etgan. Manhattanga kelgan 1,61 million ishchining yoʻlovchilar oqimi mamlakatdagi har qanday okrug yoki shahar ichida eng kattasi edi[13].

Demografiyasi

tahrir
Aholining oʻsishi
YilAholi±%
16561 000—    
16984 937+393.7%
17125 841+18.3%
17237 248+24.1%
17318 622+19.0%
174611 717+35.9%
175613 040+11.3%
177121 863+67.7%
178623 614+8.0%
179033 131+40.3%
180060 489+82.6%
YilAholi±%
181096 373+59.3%
1820123 706+28.4%
1830202 589+63.8%
1840312 710+54.4%
1850515 547+64.9%
1860813 669+57.8%
1870942 292+15.8%
18801 164 674+23.6%
18901 441 216+23.7%
19001 850 093+28.4%
19102 331 542+26.0%
YilAholi±%
19202 284 103−2.0%
19301 867 312−18.2%
19401 889 924+1.2%
19501 960 101+3.7%
19601 698 281−13.4%
19701 539 233−9.4%
19801 428 285−7.2%
19901 487 536+4.1%
20001 537 195+3.3%
20101 585 873+3.2%
20201 694 251+6.8%
Manbalar:[14][15][16][1]

Manbalar

tahrir
  1. 1,0 1,1 „A Story Map: 2020 Census Demographic Data Map Viewer“. US Census Bureau. Qaraldi: 2021-yil 12-avgust.
  2. „World Urban Areas“. Demographia (2018-yil aprel). Qaraldi: 2018-yil 27-aprel.
  3. „A Nation challenged: in New York; New York Carries On, but Test of Its Grit Has Just Begun“ (Wayback Machine saytida March 24, 2020, sanasida arxivlangan), The New York Times, October 11, 2001. Accessed November 20, 2016. „A roaring void has been created in the financial center of the world.“
  4. Sorrentino, Christopher.. „When He Was Seventeen“. The New York Times (2007-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2007-yil 22-dekabr. „In 1980, there were still the remains of the various downtown revolutions that had reinvigorated New York's music and art scenes and kept Manhattan in the position it had occupied since the 1940s as the cultural center of the world.“.
  5. Michael P. Ventura.. „Manhattan May Be the Media Capital of the World, But Not For iPad Users“ (2010-yil 6-aprel). 2017-yil 4-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 11-iyun.
  6. Dawn Ennis. „ABC will broadcast New York's pride parade live for the first time“. LGBTQ Nation (2017-yil 24-may). 2017-yil 28-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 4-iyun.
  7. Burrows, Edwin G.; Wallace, Mike. Gotham : a history of New York City to 1898, Mike Wallace, Oxford: Oxford University Press, 1998 — 6–7 bet. ISBN 978-0-585-36462-9. OCLC 47011419. 
  8. „KINGSTON Discover 300 Years of New York History DUTCH COLONIES“. National Park Service, U.S. Department of the Interior. 2008-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 7-aprel.
  9. „The Nine Capitals of the United States“. United States Senate. 2016-yil 20-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 7-aprel.
  10. „Statue of Liberty“. World Heritage. UNESCO World Heritage Centre 1992–2011. 2012-yil 28-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 7-aprel.
  11. „Workforce Diversity The Stonewall Inn, National Historic Landmark National Register Number: 99000562“. National Park Service, U.S. Department of the Interior. 2016-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 2-iyul.
  12. „Obama inaugural speech references Stonewall gay-rights riots“. North Jersey Media Group Inc (2013-yil 21-yanvar). 2013-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 2-iyul.
  13. „The Dynamic Population of Manhattan“. 2012-yil 25-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 2-mart.
  14. „New York County (Manhattan Borough), New York State & County QuickFacts“. United States Census Bureau. Qaraldi: 2018-yil 25-mart.
  15. Campbell Gibson. „Population of the 100 largest cities and other urban places in the United States: 1790 to 1990“. United States Bureau of the Census. 2011-yil 2-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 11-may.
  16. United States Census Bureau „Population in the Colonial and Continental Periods“,. A Century of Population Growth, 1909 — 11 bet.