Sayohatnoma — badiiy adabiyotdagi janr. Sayohat taassurotlari va tafsilotlari tasviriga bagʻishlangan asar. S.larning tarixiy-badiiy qimmati muallif maqsadi, uslubi va mahoratiga bogʻliq. Adabiyot tarixida sayohat taassurotlarining nasriy va sheʼriy tasviridan iborat oʻnlab asarlar mavjud. Nasriy S.larda joy va voqealarning izchil tafsiloti yetakchi oʻrin tutsa, sheʼriy S.larda tasvir ixcham va umumlashma harakterda boʻladi. Nosir Xucpaewm "Safarnoma"si bu janrning dastlabki namunasi boʻlib, unda 7 yillik sayohat taassurotlari nasriy yoʻl bilan bayon qilingan. Oʻzbek adabiyoti tarixi uchun, asosan, sheʼriy S.lar harakterlidir. Mac, Muqimiynnnt murabbaʼ shaklida yozilgan "Sayohatnoma"si gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari bilan bu janrning original namunasi x,isoblanadi. Nodimning Samarqand va Toshkentga qilgan safari natijasida yuzaga kelgan S.si esa qasida shaklida yozilgan.

Hozirgi davr adiblari va publitsistlarining turli mamlakatlarga qilgan safarlari natijasida qam bir qator nasriy S.lar yuzaga keldi. Ular uslubida ocherk va publitsistika uchun harakterli xususiyatlar koʻproq. Mac, Oybekning "Pokiston taassurotlari" asarida S. mavzuining kengayganligi, bayon va tasvir shakllarining oʻziga xosligi koʻzga tashlanadi.[1]

ManbalarTahrirlash

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil