Taurt (Veret; Misr T3 wrt — „Buyuk“)[1] ― qadimgi Misr mifologiyasida, homilador ayollar va tugʻruqdagi ayollarning himoyachi maʼbudasi[2].

RasmTahrirlash

Taurt, ayol koʻkragi bilan tik turgan ayol hippopotamus shaklida tasvirlangan, tishlarini koʻrsatib, boshida ayol parigi bilan tasvirlangan[3]. Katta qorinli begemotning koʻrinishi homilador ayolga oʻxshar edi[2]. Maʼbudaning orqasida timsoh dumi bor edi[4], yoki u timsohni yelkasida yoki qoʻllarida koʻtarib yurgan[3]. Koʻpincha Taurt qoʻlida fil suyagidan yasalgan pichoqin[5] yoki hayotning ankh ramzini[2] ushlab turadi.

Taurtning ikkita tasviri Sobekemsafa  XVII — sulolasi Fir’avn taxtining oldida joylashgan. Idishlarning boʻyinlari koʻpincha maʼbuda shaklida shakllantirilgan, uning koʻkragidan ichimlik oqib turar edi[3][5].

Taurtga oʻxshash Ipat (Ipet, Ipi, baʼzan „urgʻochi choʻchqa“)[6]  Fivan tarbiyalash maʼbudasi edi, u ham gippopotamus sifatida tasvirlangan, lekin sherning oyoqlari bilan[3].

KultTahrirlash

Dastlab u hosildorlik maʼbudasi rolini oʻynadi. Bundan tashqari, Taurt Duatda (yer osti dunyosida) marhumlarni  himoya qilib, yovuz ruhlarni uylardan haydab chiqargan.

Sharqiy ufqning himoyachisi hisoblangan[7].

Uning tasviri homilador ayollarga tumor shaklida berilgan yoki oson tugʻilishni taʼminlash uchun ibodatxonaga keltirilgan. Taurt va Iblis ptolemey va rim davrlarida uy qoʻriqchi — xudolari sifatida juda mashhur boʻlib, ularning haykalchalari devordagi kichik boʻshliqlarga yoki javonlarga qoʻyilgan. Maʼbudani ulugʻlash miloddan avvalgi V asrga qadar davom etdigan[3].

Baʼzan u xudo Setning turmush oʻrtogʻi sifatida tilga olinar edi, uning ham qiyofalaridan biri  gippopotamus edi.

Sm. shuningdekTahrirlash

ManbalarTahrirlash

  1. Stephen Quirke Exploring Religion in Ancient Egypt. — John Wiley & Sons, 2014. — С. 54, 64. — 279 с. — ISBN 9781118610527
  2. 2,0 2,1 2,2 James P. Allen, David T. Mininberg, Metropolitan Museum of Art (New York N.Y.) The Art of Medicine in Ancient Egypt. — Metropolitan Museum of Art, 2005. — С. 32. — 117 с. — ISBN 9781588391704
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Patricia Monaghan Encyclopedia of Goddesses and Heroines. — ABC-CLIO, 2009. — С. 31, 36. — 725 с. — ISBN 9780313349904
  4. Stephen Quirke Exploring Religion in Ancient Egypt. — John Wiley & Sons, 2014. — С. 54, 64. — 279 с. — ISBN 9781118610527
  5. 5,0 5,1 David Frankfurter Religion in Roman Egypt: Assimilation and Resistance. — Princeton University Press, 1998. — С. 121, 131. — 336 с. — ISBN 0691070547
  6. Stephen Quirke Exploring Religion in Ancient Egypt. — John Wiley & Sons, 2014. — С. 54, 64. — 279 с. — ISBN 9781118610527
  7. Sarah Melville, Alice Slotsky Opening the Tablet Box: Near Eastern Studies in Honor of Benjamin R. Foster. — BRILL, 2010. — С. 252. — 513 с. — ISBN 9004186522