Yazid ibn Ahmad (? — 1027) — Shirvanshah (991-1027), amir Bob al-Abvaba (1019-1021, 1023-1024), Kasranidov sulolasining asoschisi.

Yazid ibn Ahmad
Silver dirhams of Shirvanshah II Yazid.jpg
Yazid ibn Ahmadning kumush dirhami. Ozarbayjon tarixi muzeyi, Baku
Shirvanshax
Vorisi Minuchihr ibn Yazid
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 991
Vafoti noyabr 1027
Bolalari Anushirvon ibn Yazid
Minuchihr ibn Yazid
Abu Mansur Ali ibn Yazid
Qubod ibn Yazid
Sallar ibn Yazid
Shamkuyening qizi

991-yilda Muhammad IV ibn Ahmad vafotidan soʻng uning ukasi Yazid Shirvanshah boʻldi.

Bu vaqtda Amir Maimun yana Derbendni egallab oldi va shahar devorini vayron qildi. 992-yilda Shekinliklar bilan qullik uchun jang natijasida shirvanshax vaziri Musaddid ibn Habashi va u bilan 400 ga yaqin chavandoz oʻldirildi. 998-yilda Shirvanshah Yazid barcha davlat ishlarini yakka honanda Abbosning oʻgʻillari — Abd Al-Aziz va Abd As-Samadga topshirdi. 999-yilda Shirvanshah Yazid Gurzul qal’asini egallab oldi. Oʻsha yili u derbend amiri lashkari ibn Maimun bilan urushga kirdi. Lashkari Shirvanni bosib oldi, ammo Shabaran Shirvanshah jangida Yazid lashkari ustidan gʻalaba qozondi. Lashkari akasi Abu Nasr qoʻlga olindi. 1002-yilda lashkari vafotidan keyin Derbend aholisi Shirvanshax Yaziddan Abu Nasrni qoʻyib yuborishlarini soʻrashdi. Bunga javoban Shirvanshah shartlarni qoʻydi Abu Nasrni qiziga uylashi va Derbend qal’asini tiklashi. Ammo Derbend aholisi rad etishdi va Abu Nasr Shirvanshaxning buyrugʻiga binoan qatl qilindi va Shabaran shahri darvozasiga dafn qilindi. Derbend amiri lashkari — Mansurning boshqa ukasi deb eʼlon qilindi. 1019-yilda Derbend aholisi Mansurga qarshi isyon koʻtarib, shaharni Shirvanshax Yazid nazorati ostiga olib borishdi. U qal’ani qayta tikladi va u yerda oʻz qoʻshinlarining garnizonini joylashtirdi. Biroq, 1021-yilda Mansur hukmdor sarira yordamida Derbendni yana egallab oldi. 1023-yilda Derbend aholisi Mansurni quvib chiqarishdi va shahar yana Shirvanshax nazorati ostiga oʻtdi. 1024-yil noyabr oyida Mansur 20 kundan keyin yana qal’ani egallab oldi.

1025-yilda Shirvonshoh Yazidning oʻgʻli — Shirvonshohning Yazidiyadagi noibi boʻlgan Anushirvon otasining Gurzul qal’asida boʻlganidan foydalanib, otasiga qarshi isyon koʻtaradi. Biroq qoʻzgʻolon uzoqqa choʻzilmadi, qoʻzgʻolonchilar qarorgohida boʻlinish yuz berdi va Anushirvon qochishga majbur boʻldi, biroq u qoʻlga olinib, otasiga topshirildi. Shirvonshoh Yazid uni zindonga tashladi va u yerda ochlik va tashnalikdan vafot etdi.

Shirvonshoh Yazid 37 yillik hukmronlikdan keyin 1027-yilda vafot etdi.

AdabiyotlarTahrirlash

  • Minorskiy V.F. Shirvon va Derbent tarixi. — M., 1963-yil.
  • Ashurbeyli S. Shirvonshohlar davlati. — B., 1983-yil.