Boeing P-8 Poseidon (ruscha: Боинг P-8 «Посейдон» Poseido) — koʻp maqsadli dengiz samolyoti dasturi boʻyicha ishlab chiqilgan suv osti kemalariga qarshi patrul samolyoti. Patrul, razvedka, kemalarga qarshi va qutqaruv operatsiyalarida ishtirok etishda hamda qirgʻoqboʻyi hududlarida, okeanlarda dushman suv osti kemalarini aniqlash va yoʻq qilish uchun moʻljallangan. U yangilangan Boeing 737-800 laynerining[1] dizayniga asoslangan boʻlib, u oʻzining avvalgi rusumidan qanotlari bilan farq qiladi.

Boeing P-8 Poseidon
Delta Air Lines Boeing 717-2BD N966AT.jpg
Suv osti kemasiga qarshi / patrul
Ishlab chiqaruvchi Boeing Defense,
Space & Security
Milliy kelib chiqishi  Amerika Qoʻshma Shtatlari Boeing
Birinchi parvoz 25-aprel 2009-yil
Xizmatga kirish 2013-yil
Foydalanuvchilar  Avstraliya ВВС Avstraliya
 Hindiston ВМС Hindiston
 Birlashgan Qirollik ВВС Buyuk Britaniya
 Norvegiya ВВС Norvegiya
 Yangi Zelandiya
Birlikning narxi $115-150 mln
Loyihaning narxi $33.638 mlrd.
Versiyalar P-8 Poseidon

TarixiTahrirlash

P-8 samolyoti P-3 oʻrnini bosdi. Dastlab, u yangi texnologiyalarni oʻz ichiga olish uchun keyinchalik yangilangan tizimlar bilan qayta jihozlandi. Dengiz havo tizimlari qoʻmondonligi (NAVAIR) P-8A uchun magnit anomaliyalarni aniqlash (MAD) uskunasi bilan jihozlangan boʻlish talabini, ogʻirlikni kamaytirish chorasi sifatida, chidamlilik darajasini oshirdi. Uglevodorod sensori dizel bilan ishlaydigan suv osti kemalari va kemalardagi yonilgʻi bugʻlarini aniqlaydigan radarlar oʻrnatildi. 2014-yil yanvar oyida dengiz havo tizimlari qoʻmondonligi P-8A ni toʻliq ishlab chiqarishni boshladi. 1-bosqich tizimlari doimiy suv osti kemalariga qarshi urush (ASW) qobiliyatlarini va oʻrnatilgan sensorlar toʻplamini oʻz ichiga oldi; 2016-yildagi 2-bosqich yangilanishi koʻp statik faol kogerent akustika, avtomatlashtirilgan identifikatsiya tizimi va yuqori balandlikdagi suv osti kemalariga qarshi qurollarni oʻz tizimiga qoʻshishni boshladi. 2020-yilda 3-bosqich „Toʻr orqali qoʻllab-quvvatlanadigan sirtga qarshi urush“ imkonini beradigan texnologiyalarni joriy etdi.

AvionikaTahrirlash

Joʻnashga tayyorgarlik koʻrayotgan elektron razvedka operatori kamera linzalarini tozalayotgan lavhasi
P-8A Poseidon bortida terminal ekranlari oldida 16 ta operator faoliyat olib boradi
2021-yildagi Boeing P-8 Poseidon Dubay havo koʻrgazmasida ishtiroki.
  • Raytheon APY-10 — koʻp maqsadli quruqlikni aniqlashga asoslangan qidiruv radari.
  • Elektron qoʻllab-quvvatlash chora-tadbirlari toʻplami — AN/ALQ-240
  • SIGINT moduli bilan ilgʻor samolyot sirtini qidirish radarlari.



QurollanishTahrirlash

Boeing P-8 Poseidon 9 tonnagacha qurolli yukni koʻtara oladi, har xil turdagi qurollar uchun 5 ta ichki va 6 ta tashqi mustahkam nuqtaga ega. Qurollar quyidagilardan iborat:AGM-84 Harpoon, Mark 54 (torpedo), dengiz minalari, havo bombalari.

OʻzgartirishlarTahrirlash

 
Amerikalik texniklar AGM-84K raketasini VP-30 P-8A samolyotiga osib qoʻyishmoqda.
  • P-8A " Poseidon " — Boeing 737-800ERX layneri asosida AQSh dengiz floti uchun ishlab chiqarila boshlangan.
  • P-8I „Neptun“- P-8A „Poseidon“ ning Hindiston dengiz floti talablariga moslashtirilgan versiyasi boʻlib, Hindistonda ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan bir qator tizimlarni oʻz ichiga oladi. U Harpoon kemalarga qarshi raketalar, Mk.54 suv osti kemalariga qarshi torpedalar va Mk.82 bombalari bilan qurollangan.
     
    P-8A ekipaj aʼzosi Koreya harbiylariga suvosti bombalarini yon tomondan qanday tushirishni koʻrsatmoqda.




Hozirgi kunda foydalanayotgan davlatlarTahrirlash

  •   Amerika Qoʻshma Shtatlari — 2020-yil may holatiga koʻra 100 dona 122 P-8A Poseidon buyurtma bergan[2]
  •   Avstraliya — 2018-yil uchun 2 P-8A Poseidon samolyotidan 10 ta buyurtma bergan.
  •   Hindiston —2016-yil uchun 8 P-8I „Neptun“ samolyotidan 4 ta buyurtma bergan.
  •   Birlashgan Qirollik — 2016-yilda 9 ta P-8A samolyotidan buyurtma qilingan. 2019-2021-yillarda yetkazib berishga kelishilgan. Times gazetasining yozishicha, buyurtmaning birinchi partiyasi 2020-yil 5-fevralda kelgan. Aprel oyiga rejalashtirilgan jangovar navbatchilik xulosasi quyida havolada keltirilgan.[lower-alpha 1].
  •   Norvegiya — 5 ta R-8A samolyotiga buyurtma qilingan. 2022-yilda yetkazib berishga kelishilgan.
  •   Yangi Zelandiya— 4 ta R-8A samolyotiga buyurtma qilingan. Toʻrtta samolyotni yetkazib berish 2023-yilga moʻljallangan.

Texnik xususiyatlari:Tahrirlash

  • Ekipaj: 9 kishidan (2ta uchuvchi, 7 taoperator)iborat
  • Uzunligi: 39,47 m
  • Qanotlari kengligi: 37,64 m
  • Balandligi: 12,83 m
  • Qanot maydoni: 133,59 m²
  • Boʻsh vazni: 41 434 kg
  • Maksimal uchish ogʻirligi: 85 820 kg
  • Ichki baklarda yoqilgʻining ogʻirligi: 34 096 kg
  • Quvvat qurilmasi: 2 × CFM International CFM56-7B turbofan
  • Tortish kuchi: 2 × 120 kN

Parvoz xususiyatlari:Tahrirlash

  • Maksimal tezlik: 907 km/soat
  • Kruiz tezligi: 815 km/soat
  • Patrul / qidiruv tezligi: 60 m balandlikda 333 km / soat
  • Jang radiusi: 3700 km
  • Parom masofasi: 8300 km (4500 milya)
  • Amaliy shift: 12 500 m

EslatmalarTahrirlash

  1. „Boeing: P-8“. www.boeing.com. 18-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-iyul 2016-yil.
  2. Report to Congressional Committees. „DEFENSE ACQUISITIONS Assessments of Selected Weapon Programs“. 14-aprel 2013-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 9-sentabr 2016-yil.

HavolalarTahrirlash

  1. Общая стоимость британской программы по противостоянию действиям российского военного флота в Североатлантическом регионе - 3 млрд фунтов.