Koreys tilikoreyslarning tili. Oltoy tillariga, baʼzan toʻngusmanjur tillariga kiradi, deb taxmin qilinadi. KXDRning hamda Koreya Respublikasining rasmiy tili. Bu tilda 60 mln. kishi soʻzlashadi (1992). Uning genetik jihatdan boshqa tillar bilan bogʻliqligi aniqlanmagan. Koreys tilining shim.-sharqiy, shim.-gʻarbiy, markaziy, jan.-sharqiy, shim. va jan. shevalari bor. Koreys tilida 40 fonema (19 undosh, 21 unli) mavjud. Morfologik jihatdan agglyutinatsiya rivojlangan. Feʼl zamonlari hozirgi, 2 oʻtgan va 2 kelasi zamon shakllaridan iborat. Son kategoriyasida birlik va koʻplik shakllari farqlanmaydi. Nisbat kategoriyasi hamma feʼllarga xos emas. Leksikasida xitoy tilidan, sanskrit, moʻgʻul va baʼzan Yevropa tillaridan oʻzlashgan soʻzlar bor. Koreys tili 1993-yilgacha "standart til", 1966-yilda "madaniy til" (munxvao) deb atalgan. Bu tilning 2 turi ham KXDR hamda Koreya Respublikasida qoʻllanib kelinadi. KXDRda koreys yozuvi, Koreya Respublikasida xitoykoreys aralash yozuvi qoʻllanadi.

Koreys tili
Milliy nomi 한국어, (한국말) 조선말
Mamlakatlar KXDR, Janubiy Koreya, Xitoy, Yaponiya, AQSh, Kanada
Rasmiylik holati KXDR, Janubiy Koreya, Xitoy (Szilin)
Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 66,3 million[1]
Turkumlanishi
Til oilasi Oltoy
Alifbosi hangul, hanja
Til kodlari
ISO 639-1 ko
ISO 639-2 kor

TarixiTahrirlash

Zamonaviy koreys tili o'rta koreys tilidan kelib chiqqan bo'lib , u o'z navbatida eski koreys tilidan kelib chiqqan bo'lib, u odatda o'zining til vataniga ega bo'lgan eng qadimgi koreys tili ya'ni protokoreys tilidan kelib chiqqan. Shimoliy Koreyada mavjud boʻlgan protokoreyslar miloddan avvalgi 300-yillarda Koreya yarim orolining janubiy qismiga tarqalib , yaponlar mumun kultivatorlarining avlodlari bilan birga yashagan (yoki ularni oʻzlashtirgan deb taxmin qiladi). Ikkala til ham bir-biriga ta'sir ko'rsatdi va keyinchalik asoschi ta'siri ikkala til oilasining ichki xilma-xilligini kamaytirdi. Koreya urushidan beri , 70 yillik ajralish davomida, Shimoliy va Janub o'rtasidagi farqlar standart koreys tilida, jumladan, talaffuz va tanlangan lug'atdagi o'zgarishlarni keltirib chiqardi, ammo bu kichik farqlarni koreys lahjalarining har birida topish mumkin , ular hali ham asosan o'zaro o'xshash tomonlari bor. [2]

ManbalarTahrirlash

  1. Ethnologue — Languages of the World
  2. "Koreys tili" OʻzME. K-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil