Shonbrunn shartnomasi

Shonbrunn shartnomasi (fransuzcha: Traité de Schönbrunn; nemischa: Friede von Schönbrunn) — 1809-yil 14-oktabrda Venadagi Shenbrunn saroyida imzolangan tinchlik shartnomasi. U Fransiya va Avstriya tomonidan imzolanib, urushni tugatdi va shu bilan Avstriya-Frantsiya urushini tugatdi[1].

Ushbu shartnomaga koʻra Avstriya, Adriatik dengiziga chiqish imkoniyatidan mahrum boʻldi. Avstriya, shuningdek, Karintiya va Xorvatiyaning bir qismini Frantsiyaga berishga vaʼda berdi. Frantsiya Gortz (Gorica), Istriya bilan Triest, Karniola, Fiume (zamonaviy Riyeka) grafligini oldi. Keyinchalik, Napoleon I ulardan Illiriya provinsiyalarini tashkil qiladi. Gʻarbiy Galisiya, Bavariya — Inn okrugi va Salzburg viloyati, Rossiya — Tarnopol tumani (Fransiya tomonidagi urushda qatnashganligi uchun xarajatlarni qoplash sifatida) Varshava gersogligiga oʻtdi.

Hammasi boʻlib Avstriya, 3,500,000 aholisini (berilgan 21,100,000 aholidan) va taxminan 100,000 km² (dastlabki 700,000 km²) hududini yoʻqotdi. Avstriya Frantsiyaga 85 million frank toʻlashga, oʻz armiyasini 150 000 askarga qisqartirishga (avstriyaliklar armiyani qisqartirish vaʼdasini bajarmadi) va unga qarshi kontinental blokadaga qoʻshilib, Buyuk Britaniya bilan munosabatlarni uzishga vaʼda berdi. Shonbrunn shartnomasiga koʻra, Napoleon I Avstriyaning qolgan mulklarining yaxlitligini kafolatladi. Avstriya haqiqatda Fransiyaga qaram davlatga aylandi. Shonbrunn shartnomasi Vena kongressi (1814-1815) qarori bilan qonuniy ravishda bekor qilindi.

ManbalarTahrirlash

  1. „Война с Пятой коалицией (1809).“. 22-mart 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-fevral 2007-yil.

AdabiyotlarTahrirlash

  • Venskie mirnie dogovori // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.