Sherbaqti tumani — Pavlodar viloyatining tarkibidagi tuman. Aholisi 2012-yilgi statistika boʻyicha 21,349 kishi, Maydoni 6,9 ming km2. Tuman markazi — Sherbaqti qishlogʻi.

Sherbaqti tumani
Шарбақты ауданы
tuman
Tarkibida Pavlodar viloyati
Maʼmuriy markazi Sherbaqti
Asos solingan sanasi 1928-yil
Rasmiy tillar qozoq, rus
Aholi (2012) 21 349[1]
Millatlar tarkibi Qozoqlar - 41,36%
Ruslar - 34,83%
Ukrainlar - 11,74%
Olmonlar - 6,82%
Tatarlar - 1,7%
Beloruslar - 0,84%
Ingushlar - 0,75%[1]
Dinlar tarkibi musulmonlar, Xristianlar
Maydoni 6,9 ming km²
Sherbaqti tumani xaritada
Soat mintaqasi UTC+6
Pochta indeksi 141100-141113[2]
Avtomobil raqami kodi S, 14
Koordinatalari: 52°30′0″N 78°9′36″E / 52.50000°N 78.16000°E / 52.50000; 78.16000 G O

TarixiTahrirlash

1928-yili 17-yanvarda tarkibida shu paytda Volodarskiy deb nomlanuvchi hozirgi Sherbaqti tumani ham mavjud, jami 9 tumanni oʻz tarkibiga olgan Pavlodar okrugi tashkil topdi. Sherbaqti tumanining markazi Voznesenka qishlogʻi boʻldi. 1930-yillarning boshida Sherbaqti tumani Sharqiy Qozogʻiston viloyatining tarkibida boʻldi. 1938-yining 15-yanvaridan boshlab Pavlodar viloyatining tarkibiga kirdi. 1930-yillarning boshidan chegaralar doimiy ravishda oʻzgarishga uchrab turdi va qishloq-sovetlarga boʻlindi. 1944-yilning 8-mayida tuman Tsuryupinskiy va Galkinskiy boʻlib ikkiga boʻlindi. 1963-yilning 2-yanvarida Sherbaqti tumanining nomi Tsuryupiskiy tumanidan Sherbaktinskiy boʻlib oʻzgartildi. Markazi Sherbaqti qishlogʻi boʻldi, viloyat markazi Pavlodar shahridan 85 km uzoqlikda joylashgan. Tumanni Rossiya bilan bogʻlab turuvchi temir yoʻli mavjud.

AholisiTahrirlash

Milliy tarkibiTahrirlash

Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil):[3]

Dinamika soniTahrirlash

Tuman aholisining soni 1999-yilda 29,0 ming kishini tashkil qildi, 2012-yilda esa — 21,3 ming kishi tashkil qildi.

Geografik sharoitiTahrirlash

Tuman shimoliy tarafidan Uspen tumani bilan, shimoliy-sharqida — Oltoy oʻlkasi bilan, janubiy tarafidan — Lebyaji tumani bilan, gʻarbida — Pavlodar tumanlari bilan chegaradosh.

IqlimiTahrirlash

Tuman iqlimi mutlaq kontinentalli. Tumanda bahor va yoz oylaridagi qurgʻoqchilik boʻladi, qish oyida qahraton sovuq boʻladi. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −18º-19 °C, iyul oyiniki — +20º+21 °C. Tumanda asosan yogʻingarchilik bahor oylariga toʻgʻri keladi. Yogʻingarchilikning oʻrtacha miqdori 250–300 mm.

Hududiy boʻlinishiTahrirlash

Tuman tarkibida 16 ta qishloq mavjud: Sherbaqti, Aleksandrovskiy, Alekseevskiy, Galkinskiy, Jilbulaq, Ilichyovskiy, Krasilovskiy, Qarabiday, Nazarovskiy, Orlovskiy, Severniy, Sosnovskiy, Tatyanovskiy, Xmelnitskiy, Chigirnovskiy, Shalday. Qishloqlarning pochta indekslari: Aleksandrovka — 141101; Alekseevka — 141102; Bogodarovka — 141103; Galkino — 141104; Krasilovka — 141105; Nazarovka — 141106; Orlovka — 141107; Saxnovka — 141108; Severnoe — 141109; Sosnovka — 141110; Tatyanovka — 141111; Xmelnitskoe — 141112.

Ijtimoiy sohaTahrirlash

TaʼlimTahrirlash

Sherbaqti tumanida 28 ta umumiy bilim beruvchi maktab, 1 kasbiy maktab-litsey faoliyat yuritmoqda.

TibbiyotTahrirlash

Tumanga Sherbaqti markaziy tuman kasalxonasi hizmat koʻrsatadi.

MadaniyatTahrirlash

1931-yildan buyon tuman „Tribuna“ roʻznomasi nashr qilinmoqda. Tumanda Sherbaqti markaziy tuman kutubxonasi mavjud. Monumentalli tarixiy yodgorliklari: 1920-yili Fuqoro urushi fahriylarining ziyorathogi, Aleksandrovka qishlogʻi Mehnat unvoni haykali, DT-54 traktori, 1979-y., Saxnovka qishlogʻi. Ulugʻ Vatan Urushida vafot etganlar uchun memorial.

Taniqli shaxslarTahrirlash

  1. Alimbaev Muzaffar — Qozogʻiston xalq yozuvchisi, Davlat sovgʻasining laureati.
  2. Shaxmardan Qaydaruli Abilev — opera qoʻshiqchisi, pedagog, QR mehnati singan qoʻshiqchisi (1994)

ManbalarTahrirlash

  1. 1,0 1,1 Департамент статистики Павлодарской области, archived from the original on 2013-04-06, https://web.archive.org/web/20130406074417/http://www.pavlodar.stat.kz/rus/press_rel/408/, qaraldi: 2012-11-17 Sherbaqti (tuman)]] Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "pavlodar.stat.kz" defined multiple times with different content
  2. Почтовые индексы Казахстана
  3. Departament statistiki Pavlodarskoy oblasti, archived from the original on 2013-04-06, https://web.archive.org/web/20130406074417/http://www.pavlodar.stat.kz/rus/press_rel/408/, qaraldi: 2012-11-17 Sherbaqti (tuman)]]