Bosh menuni ochish
Salizhan Sharipov Expedition10.jpg

Solijon Shakirovich Sharipov - Uchuvchi, Fazogir. Birinchi Qirg'izstonlik fazogir va birinchi uzbek fazogiri. U 1981 yilda Uzgan shahridagi o'rta maktabni tugatgach Andijon shahridagi ПТУda o'qishni boshlagan. 1987 yili Solijon Sharipov Ukrainaning Harkov shahridagi aviatsia maktabini tugatgan. 1992 yilning 24 aprel kuni konmonavtlar otryadiga qabul qilingan. 1998 yilning 23 yanvarida Amerikaning (Space shuttle endeavor) kosmik kemasida fazoga uchurilgan. Shu yilning 31 yanvar kuni 9 sutkadan so'ng, muvoffaqiyatli darajada erga qaytdi. 2004 yilning 14 oktyabrida Solijon Sharipov МКС bortinjineri va Союз ТМА 5 kosmik kemasida komandir sifatida ikkinchi marta orbitaga uchurilgan. U bilan birga Rus kosmonavti Yuriy Shargin va NASA astronauti Leroy Chiao bo'lgan. 192 sutka mobaynida Solijon Sharipov ikki bor ochiq koinotga chiqqan. Umumiy vaqti 10 soat. 2005 yilning 25 aprel kuni ular muvoffaqiyatli ravishda erga qo'nishgan. Solijon Sharipov Rossia Federatsiyasi, Qirg'izston va Uzbekiston respublikalarining xalq qahramoni. U bugungi kunda Rossianing kurolli kuchlari ustida polkovnik unvoniga ega. Rossianing (золотая звезда) Qirg'izston respublikasining (Акшумкар) ordeni va Uzbekiston respublikasining (Amur Temur, Buyuk hizmatlari uchun) beriladigon medallar bilan taqdirlangan. Undan tashqari Solijon Sharipov Rossianing qurolli kuchlari va NASAning (space flight medal) ordenlariga ham loyiq deb topilgan.

Rossiya Federatsiyasi (RF) kosmonavtuchuvchisi (1998), amerika astronavti (1998), millati oʻzbek. Xarkov oliy harbiy aviatsiya uchuvchilar bilim yurtini tugatgan (1987). Tovushdan tez uchar samolyotlarni boshqargan (jami 950 soat uchgan). 1990 yildan RF Kosmonavtlar tayyorlash markazining kosmonavtlar otryadida. "Mir" orbital kemasida parvoz qilish dasturi boʻyicha kosmonavtlar guruhi tarkibida tayyorgarlik koʻrgan (1992-97), "Mir" (EO27, EO28), "Soyuz TM29", "Soyuz TM30" KKlarining dublyor ekipaji tarkibida boʻlgan (1998—2000), Jonson nomidagi kosmik markazda (AQSH) STS89 ekipaji tarkibida tayyorgarlikdan oʻtgan (1997-98). 1998 y. 22 yanvar 1 fevralda AQShning "Endevor" (STS89) KK sida parvoz kilgan (6 ta amerika astronavti bilan birga, AQSH, Florida shtati, Kanaveral kosmodromi). Bu kema Rossiyaning "Mir" orbital kemasiga tutashtirilgan va rus kosmonavtlari A. Solovyev va P. Vinogradov, amerika astronavti D. Vulf bilan birga Sh. ham "Mir" bortida ishlagan. 2004 y. oktyabrda Rossiyaning maxsus KK sida 10-xalqaro kosmik ekipaj aʼzolari — amerika astronavti Leroy Chiao va rus kosmonavta Yuriy Shargin bilan birga Boyqoʻngʻir kosmodromidan (Qozogʻiston) kosmosga parvoz qildi. Bu KK kosmosga oldin uchirilgan Xalkaro kosmik st-ya (XKS)ga tutashtirildi va Leroy Chiao, Yu. Shargin, S. Sharipov uzok, muddat ishlash uchun XKS ga oʻtishdi, XKS dagi oddingi ekipaj yerga kaytib tushdi. Sh. Qirgʻiziston Respublikasi Qahramoni (1998), Oʻzbekiston Respublikasining "Buyuk xizmatlari uchun" ordeni bilan mukofotlangan (1998).[1]

BiografiyasiTahrirlash

Oʻsh (viloyat)ning Oʻzgan shahrida tavalud topgan, millati - oʻzbek.

ManbalarTahrirlash

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil


Bu maqola vikilashtirilishi kerak.

 

Iltimos, bu maqolani Vikipediya qoida va yoʻllanmalariga muvofiq tartibga keltiring.