Abu Nosir Muhammad Hindal Mirzo

  Категория:Персоналии по алфавиту Категория:Википедия:Статьи о государственных деятелях без иллюстраций на Викискладе Shahzoda Abu Nosir Muhammad Hindal Mirzo (1519-yil 4-mart — 1551-yil 20-noyabr) — Boburiylar sulolasidan boʻlgan mugʻol shahzodasi, Boburning kenja oʻgʻli , Mugʻullar imperiyasining asoschisi va birinchi Moʻgʻul imperatori. Gulbadan begimning katta akasi (“ Humoyun -noma” kitobi muallifi), ikkinchi Moʻgʻul imperatori Humoyunning ukasi,uchinchi Moʻgʻul imperatori Akbarning amakisi va qaynotasi.

YoshlikTahrirlash

Abu Nosir 1519 -yil 4-martda Kobulda (Afgʻoniston) tugʻilgan. Zahiriddin Muhammad Boburning kenja (sakkizinchi) o'g'li. Onasi Dildor ogʻa begim (Dildor ogʻacha), temuriylar sultoni Mahmud mirzoning qizi va Boburning amakivachchasi edi. Bobur kenja oʻgʻli tugʻilgani haqidagi xabarni eshitib, Bobur “Hind”ni (Hindiston) zabt etish uchun ketayotganida shahzoda sifatida unga “Hindal” (turkchada — “Hindiston oluvchi”) deb ism qoʻyadi. Tugʻilganidan ikki yil oʻtgach, shahzoda va uning singlisi Gulbadan begim Boburning bosh xotini va katta akasi Humoyunning onasi Maham begimning qaramogʻiga topshiriladi.

Hindal mirzo aka-uka va opa-singillar orasida eng yaqin singlisi Gulbadan begim (1524-1603) edi.

Humoyun umrining soʻnggi yillarida Boburning nazaridan tushib qolganida Hindal ham otasining sevimlisi edi. Bobur Agrada oʻlim toʻshagida Humoyunni emas, kenja oʻgʻli Hindalni (oʻsha paytda Kobulda edi) koʻrishni juda soʻradi.

Nikoh va bolalarTahrirlash

  • Шахзади Рукийа Султан-бегум Сахиба (1542—1626), супруга третьего могольского императора Акбара Великого (1542—1605)
  • Шахзади Султан Бегум Сахиба, муж — Шах Кули Хан Махрам, субадар Лахора и Мултана (1575—1578).

1541 -yilda Humoyun va Hamida Banu Begim (taxminan 1527-1604) bilan shahzoda Hindal Mirzo va uning rafiqasi Hamida oʻrtasida nikoh boʻyicha muzokaralar olib borilayotganda, ehtimol ular bir-biriga qarindosh boʻlganligi uchun bu nikohga keskin qarshilik koʻrsatadilar. Aftidan, Hamida Hindalga oshiq bo'lgan bo'lsa-da, buning uchun faqat ikkilamchi dalillar mavjud. Hindalaning singlisi va Hamidaning yaqin dugonasi Gulbadan begim oʻz kitobida Humoyunnoma oʻsha paytlarda Hamidani akasining saroyida, hatto onasi Dildor begimning saroyida ham tez-tez koʻrishganini koʻrsatadi. Hamidaning otasi Shayx Ali Akbar Jomiy ham Hindalning ustozlari edi.

Hindal subadar (noib) lavozimiga birinchi marta Badaxshonda (Afg'oniston) shahzoda o'n yoshga to'lganida tayinlangan. Hindalning katta o'gay akalari, shahzodalar Humoyun va Kamron Mirzolar yosh shahzodani Badaxshondagi rahbarlikni o'z qo'liga olishga maslahat berib, ko'ndirishdi. 1525-1526 yillarda Hindiston bosqinidan keyin Bobur qisqa muddatga Boburni Badaxshonga hokim etib tayinladi va 1529-yilda yana Badaxshonni qabul qildi. Otasi vafot etganida, 11 yoshli Hindal Kobul va Qandahor noibi bo'lib ishlagan.

Humoyun oʻsha yili imperator taxtiga oʻtirgandan soʻng, Hindal Malvadan tashqari Alvarni (Boburning sevimli joyi) ham oldi. Bundan tashqari, Humoyun unga G'azna va Mavot viloyatlarini jagir qilib berdi, Kamron Mirzo esa Qandahorni qabul qildi.

Kannaujni qamal qilishTahrirlash

1537-yilda Shershoh Suri Bihardan janubdagi Gang daryosigacha boʻlgan barcha viloyatlarni vayron qildi, Muhammad Sulton Mirzo esa yuqori viloyatlarda qoʻzgʻolon koʻtardi. Muhammad Sulton Gang daryosining chap qirgʻogʻidagi viloyatlarni oʻziga boʻysundirib, Bilgram shahrini qarorgoh qilib tanladi. U oʻgʻli Ulugʻ-Mirzoni katta qoʻshin bilan oʻzi qamal qilgan Jaunpur shahriga yubordi. Uning boshqa o'g'li Shoh Mirzo Qora-Manikpur va Kannaujni qo'lga kiritdi.