Uspen (tuman, Pavlodar viloyati)

Uspen tumani — Pavlodar viloyati tarkibidagi tuman. Tumanning maʼmuriy markazi — Uspenka qishlogʻi. Maydoni — 5,5 ming km².

Uspen tumani
Успен ауданы
tuman
Tarkibida Pavlodar viloyati
Maʼmuriy markazi Uspenka
Asos solingan sanasi 1935-yil
Akim Hokim
Rasmiy tili qozoq, rusQozoq tili
Aholi (2012) 14 439[1]
Millatlar tarkibi Qozoqlar - 34,24%
Ruslar - 28,17%
Ukrainlar - 21,93%
Olmonlar - 9,58%
Tatarlar - 0,88%
Beloruslar - 0,82% [1]
Dinlar tarkibi Xristianlar, musulmonlar
Maydoni 5,5 ming km²
Vaqt mintaqasi UTC+6
Pochta indeksi 141000-141015[2]
Avtomobil raqami kodi S, 14
Xaritada
Uspen tumani xaritada
52°45′0″N 77°21′0″E / 52.75000°N 77.35000°E / 52.75000; 77.35000

Geografiyasi

tahrir

Shimoliy va shimoliy — gʻarbidan Qashir tumani bilan, gʻarbiy va janubiy-gʻarbidan Pavlodar tumani bilan, janubiy-sharqidan — Sherbaqti tumani bilan, shimoliy-sharqidan — Oltoy oʻlkasi bilan chegaradosh.

Iqlimi

tahrir

Iqlimi keskin kontinental, yanvar oyining oʻrtacha harorati −18º -19 °C., iyulniki — +20º +21 °C. Yogʻingarchilikning yillik miqdori 250–300 mm-ni tashkil qiladi.

Aholisi

tahrir

1999-yili tuman aholisi — 21,4 ming kishini, 2012-yili esa — 14,4 ming kishinin tashkil qildi. Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil)

  • qozoqlar — 4 414 kishi (34,24 %)
  • ruslar — 3 631 kishi (28,17 %)
  • ukrainlar — 2 827 kishi (21,93 %)
  • olmonlar — 1 235 kishi (9,58 %)
  • tatarlar — 114 kishi (0,88 %)
  • beloruslar — 106 kishi (0,82 %)
  • boshqalari — 563 kishi (4,36 %)
  • Umumiy — 12 890 kishi (100,00 %)

Tarixi

tahrir

RSFSR UMIQ Prezidiumining 1935-yilgi 31-yanvardagi Farmoni bilan Lozovskiy tumani tashkil topdi, Qozoq KSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1963-yilgi 2-yanvardagi Farmoniga binoan Lozovskiy tumani tarqatilib, uning oʻrniga Uspen tumani tashkil topdi.

Hududiy boʻlinishi

tahrir

Tuman tarkibida 13 ta qishloqlar mavjud: Uspen, Bogatirskiy, Ilichyovskiy, Kovalyovskiy, Qaratay, Lozovskiy, Olginskiy, Pavlovskiy, Ravnopolskiy, Tauiljan, Temiryazevskiy.

Taʼlim

tahrir

Tumanda 20 ta umumiy oʻrta bilim beruvchi maktablar mavjud, uning 17 tasi oʻrta, 2 tasi asosiy va 1 boshlangʻich maktab. Tuman qozoq tilida dars beruvchi atigi bitta maktab bor.

Tibbiyot

tahrir

Tumanda 40 kishilik Uspen tuman markaziy kasalxonasi, 25 kishilik Konstantinovka qishlogʻining uchaskalik kasalxonasi, 15 kishilik silga qarshi kasalxona, 4 ta shifokorlik ambulatoriya, 14 ta tibbiyot punktlar, tuman sanitar-epidemiologik stansiya va 7 ta xususiy dorixonalar mavjud.

Manbalar

tahrir