Ertugʻrul Usmon (usmonli turkcha: ارطغرل عثمان) Usmon Ertugʻrul Usmonogʻlu nomi bilan ham tanilgan, Turkiya Respublikasi talab qilgan familiyaga ega (1912-yil 18-avgust — 2009-yil 23-sentyabr) Usmonli imperiyasining shahzodasi va Usmonli imperatorlik uyining 43-imperatori edi.

Ertugʻrul Usmon qabri
Ertug'rul Usmon
Tavalludi 18-avgust 1912-yil
Vafoti 23-yanvar 2009-yil(2009-01-23)
(96 yoshda)
Istanbul
Fuqaroligi Usmonli imperiyasi va Turkiya
Turmush oʻrtogʻi

Gulda Twerskoy

Zeynep Tarzi
Otasi Shahzoda Mehmed Burhoniddin
Onasi Aliye Melek Nazliyar

1922-yil 1-noyabrda monarxiya tugatilgunga qadar Ertugʻrul Usmon Usmonli imperiyasining shahzodasi shahzoda Ertugʻrul Usmon Afandi Hazretleri deb murojaat qilingan.[1] U Turkiyada „So‘nggi Usmonli“ nomi bilan mashhurdir.

BiografiyasiTahrirlash

Usmon 1912-yil 18-avgustda Istanbulda tugʻilgan.[2] U Shahzoda Mehmed Burxoniddinning kenja oʻgʻli edi (Yulduz saroyi, 1885-yil 19-dekabr — Nyu-York shahri, AQSh, 1949-yil 15-iyun, Damashqda dafn etilgan). Uning otasi Usmonli armiyasining kapitani vazifasida xizmat qilgan. 1914-yildan 1919-yilgacha uning otasi birinchi xotini Huseyin Beyning qizi Aliye Melek Nazliyar (Adapazari, 1892-yil 13-oktabr — Anqara, 1976-yil 31-avgust) bilan turmush qurishi tufayli Albaniyaning valiahd shahzodasi boʻlgan. Ular 1909-yil 7-iyunda Peradagi Nishantashi saroyi (bugungi Beyogʻlu) da turmush qurishdi va 1919-yilda ajrashishdi. Usmonning bobosi va buvisi Sulton Abdulhamid II va Mezidimestan Xotun edi.

1924-yilda Avstriyaning Vena shahrida tahsil olayotganda Usmon Sulton oilasining barcha aʼzolari surgun qilinishi haqida xabar oladi. U 1933-yildan boshlab Amerika Qoʻshma Shtatlarida yashagan va keyinchalik Nyu-York shahrida istiqomat qila boshlagan. U tog‘-kon muhandisligi bo‘yicha tahsil olgan. U Kanadaning „Wells Overseas“ kompaniyasida maslahatchi lavozimida ishlagan, bu kompaniya tez-tez uni Janubiy Amerikaga yuborgan.[3]

Usmon 1945-yildan keyin Manxettenda kamtarona hayot kechirgan va restoran ustidagi ikki xonali kvartirada yashay boshlagan.[4] 1992-yilda mamlakat hukumati taklifi bilan Turkiyaga qaytib keldi. O‘shanda u „Turkiyada demokratiya yaxshi ishlaydi“, deb kuzatgan edi.[5] U 1994-yilda Usmon imperatorlik uyining 43-hukmdori boʻldi.

Usmonga 2004-yilda Turkiya pasporti va fuqaroligi berildi.

Usmon turk, ingliz, nemis va fransuz tillarini yaxshi bilgan, italyan va ispan tillarini esa eshitib tushunardi.

U 2009-yil 23-sentyabrda 97 yoshida vafot etdi.[6] Turkiya Madaniyat vazirligi Ertugʻrulning buyrak yetishmovchiligi tufayli uxlayotgan vaqtida vafot etganini maʼlum qildi.[7] U vafot etganida yonida bo‘lgan rafiqasi ham o‘lim sababini tasdiqladi. Shahzoda vafot etganida bir hafta Istanbuldagi Memorial kasalxonasida yotgan edi. Usmonning dafn marosimi 26-sentabr kuni Istanbuldagi Sulton Ahmad masjidida bo‘lib o‘tdi.[5] Uning jasadi Istanbulning Chemberlitosh mahallasida bobosi Sulton Abdulhamid II yoniga dafn qilindi.[8] Uning tobuti Imperator Usmonli anʼanalariga mos tarzda oʻralgan va uning dafn marosimida Turkiya hukumati vazirlari ham ishtirok etgan.[5] Turkiya Respublikasi Bosh vaziri va Turkiya Respublikasi Prezidenti imperator oilasiga hamdardlik bildirdi. Bosh vazir ham keyinroq sobiq imperator saroyida Usmonning bevasini ziyorat qilib, hamdardlik bildirdi. 

NikohlariTahrirlash

U ikki marta turmush qurdi, birinchi marta Nyu-York shahrida (Nyu-York) 1947-yil 20 yanvarda Gulda Twerskoyga (Yoxannesburg, Janubiy Afrika, 1915-yil 20-mart — Nyu-York shahri, 1985-yil 16-sentyabr) hech qanday muammosiz uylandi. Ikkinchi xotiniga esa 1991-yil 27-sentyabrda futbol maydonida uylangan. Zeynep Tarzi (1940-yil 16-dekabr Istanbulda tugʻilgan) Afgʻoniston sobiq qirolining jiyani Abdulfettah Tarziyning qizi, Omonulloh Xon va chuqur ildiz otgan Usmonli oilasidan boʻlgan kashshof turk ginekologi Pakize Tarzining farzandi edi. U 97 yoshida vafotigacha Zeynep bilan birga yashagan.

ShajarasiTahrirlash

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
8. Abdulmejid I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4. Abdulhamid II
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
9. Tirimüjgan Xotun
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2. Shahzoda Mehmed Burhaniddin
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
10. Kaymat Bey Mikanba
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
5. Mezidimestan Xotun, née Merve Mikanba
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1. Ertug'rul Usmon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
6. Hüseyin Bey
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3. Aliye Melek Nazlıyar Honim
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

ManbalarTahrirlash

  1. The style remained available to him thereafter as international protocol dictates that former Monarchs and members of non-abdicated royal families still retain the use of their style and title for the duration of their lifetime, but both die with them. For example, Greeceʼs deposed king is still technically His Majesty King Constantine II of the Hellenes, as a personal title, not a constitutional office, since the abolition of the monarchy by the Hellenic Republic in 1974.
  2. „Ertugrul Osman“. The Telegraph (27-sentabr 2009-yil). Qaraldi: 26-iyun 2013-yil.
  3. The Globe and Mail: September 2009: Turkish Prince was an heir without an empire
  4. Bernstein, Fred A.. „Not Quite a Castle, but It's Home“. The New York Times (26-mart 2006-yil). Qaraldi: 2-may 2010-yil.
  5. 5,0 5,1 5,2 Bilefsky, Dan.
  6. Bernstein, Fred A.. „Not Quite a Castle, but It's Home“. The New York Times (26-mart 2006-yil). Qaraldi: 2-may 2010-yil.
  7. „Head of the former Ottoman dynasty dies“. Associated Press (24-sentabr 2009-yil). Qaraldi: 24-sentabr 2009-yil.
  8. Watson, Ivan. „Turks mourn relative of Ottoman sultan“. CNN (26-sentabr 2009-yil). Qaraldi: 26-sentabr 2009-yil.

HavolalarTahrirlash