Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti

Iqtisodiy Hamkorlik Tashkiloti' (IHT) — aʼzo mamlakatlarning iqtisodiy, madaniy, fan va tex-nikaviy hamkorligi boʻyicha tashkil etilgan xalqaro mintaqaviy tashkilot. ITH Islom konferensiyasi tashkiloti va BMTda kuzatuvchi statusiga ega.

Koʻk rang bilan IHTga aʼzo mamlakatlar koʻrsatilgan
Iqtisodiy Hamkorlik Tashkilotining 10-Sammitiga bagʻishlangan Ozarbayjon markasi

TarixiTahrirlash

IHT 1964-yilda Eron, Pokiston va Turkiya tomonidan "Mintaqaviy Hamkorlikni Rivojlantirish" nomi bilan tuzilgan. Keyin 70-yillarda ichki mintaqaviy savdo susayib ketgani uchun oʻz faoliyatini toʻxtatgan. 1985-yilda "Iqtisodiy Hamkorlik Tashkiloti" nomi bilan qaytadan oʻz faoliyatini boshladi. 1992-yilning 28-noyabrida Pokiston poytaxti Islomobod shahrida aʼzo davlatlar Tashqi Ishlar Vazirlari kengashining favqulodda yigʻlishida Afgʻoniston, Ozarbayjon, Tojikiston, Turkmaniston, Oʻzbekiston, Qirgʻiziston va Qozogʻiston davlatlari IHTga aʼzo boʻldilar. Tashkilotning asosiy maqsadlari: tashkilotga aʼzo boʻlgan davlatlar oʻrtasida iqtisodiy aloqalarni, shu jumladan, savdo-sotiqni kengaytirish, har bir aʼzo davlatda iqtisodiy oʻsish va aholining turmush darajasini koʻtarish uchun shart-sharoitlar yaratish, aʼzo davlatlarning maʼnaviy va madaniy aloqalarini kuchaytirish va boshqa maqsadlarni koʻzda tutadi.

Tashkilot organlariTahrirlash

Tashkilotning asosiy organlari: Tashqi Ishlar Vazirlarining Kengashi, Doimiy vakillar va mintaqaviy rejalashtirish kengashlari hamda kotibiyatdan iborat. IHT kotibiyatini Bosh Kotib boshqaradi. Kotibiyat 6 ta maxsus direktorat (savdo, transport va kommunikatsiyalar, energetika, mineral resurslar va atrof muhitni himoya qilish, sanoat va qoʻshma korxonalar, iqtisodiy tadqiqotlar va statistika, loyihaviy tadqiqotlar)dan iborat. IHTning mintaqaviy muassasalari: kemachilik kompaniyasi, "EKOEYR" aviakompaniyasi, savdo va rivojlanish banki, qayta sugʻurtalash kompaniyasi, madaniyat instituti, fan fondi va taʼlim institutidan iborat.

Aʼzo davlatlar boshliqlari, Hukumat raislari, Delegatsiyalarining eng muhim iqtisodiy va boshqa masalalar boʻyicha yigʻilish va uchrashuvlari muntazam oʻtkazib turiladi. Tashkilotga aʼzo davlatlar rahbarlarining 6-uchrashuvi Tehronda oʻtdi (2000-yil, 910-iyul). Tashkilot idorasi Eron poytaxti Tehronda joylashgan.

Aʼzo davlatlarTahrirlash

Sammitlar va Bosh kotiblariTahrirlash

SammitlariTahrirlash

Davlat rahbari
Sammit Sana Davlat Shahar
1-chi Fevral 16-17, 1992   Eron Tehron
2-chi 6-7 May 1993   Turkiya Istanbul
3-chi 14-15 May 1995   Pokiston Islomobod
4-chi 14 May 1996   Turkmaniston Ashxobod
Favqulodda 14 May 1997   Turkmaniston Ashxobod
5-chi 11 May 1998   Qozogʻiston Olmota
6-chi 10 Iyun 2000   Eron Tehron
7-chi 14 Oktabr 2002   Turkiya Istanbul
8-chi 14 Sentabr 2004   Tojikiston Dushanbe
9-chi 5 May 2006   Ozarbayjon Baku
10-chi 11 Mart 2009   Eron Tehron
11-chi 23 Dekabr 2010   Turkiya Istanbul
12-chi 16 Oktabr 2012   Ozarbayjon Baku
13-chi 1 Mart 2017 [2][3]   Pokiston Islomobod


Bosh kotiblariTahrirlash

# Ismi Millati Davri
1 Alirizo Saloriy[4]   1988 - 1992
2 Shamshod Ahmad   1992 - 1996
3 Önder Özar   1996 - 2000
4 Abdulrahim Kavahiy   2000 - 2002
5 Sayad Mujtaba Arastu   2002 - 2003
6 Bekjassar Norboyev   2003 - 2004
7 Asxat Orazbay   2004 - 2006
8 Xurshid Anvar   2006 - 2009
9 Yahyo Marufi   2009 - 2012
10 Shomil Alaskerov   2012 - 2015
11 Halil İbrahim Akça   2015 - 2018
manba Koyibiyat


ManbalarTahrirlash

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  2. You must specify title = and url = when using {{web manbasi}}..
  3. "Pakistan to host 13-chi IHT sammiti in Islamabad next week". Dawn. February 25, 2017. https://sceneonhaiofficial.com/islamabad-rawalpindi-holiday-eco-summit-2017/. Qaraldi: 25 February 2017. 
  4. ECO Secretary Generals. Ecosecretariat.org. 2012-02-09.