Mangʻitlar (sulola)

Mangʻitlar — Buxoro amirligini boshqargan oʻzbek sulola (1757—1920). Uning vakillari mangʻit qabilasiga mansub boʻlganlar. Ashtarxoniylar sulolasi oʻrniga kelgan Muhammad Rahimnit taxtga rasman oʻtirishi (1756 yil 16 dek.) Dan boshlangan. Uning vafotidan soʻng taxt vorisi etib Fozil toʻra (qizining oʻgʻli), keyin Ubaydullaxon tayinlangan boʻlsada, davlatni amalda amakisi Doniyolbiy otaliq (1758—85) boshqargan.

Keyingi mangʻit hukmdorlari: Shohmurod (1785-1800), Haydar (1800-26), Nasrullaxon (1826—60), Muzaffar (186085), Abdulahad (1885-1910), Olimxon (1910—20).

Amir Shohmurod Zarafshon vodiysi, Amudaryo va Qashqadaryodagi sunʼiy sugʻorish tizimini qayta tikladi. Buxoro aholisini bojdan, hunarmandlarni kundalik yigʻimlardan, mehnat majburiyatidan va solikdan ozod etuvchi tarxon yorligʻini berdi.Xiroj va nikoh puli, tarozi haqi va boshqa kamaytirildi. Sud tizimi qayta tuzildi. Davlat hokimiyati mustahkamlandi. Amir Haydar davrida oʻzaro urushlar kuchaydi. U Amudaryoning jan. sohili, yuqori Zarafshon, Shahrisabz va Mi-yonqolni saqlab qolish uchun kurash olib bordi. Nasrullaxon mamlakatdagi tarqoqlikni tugatish uchun kurashdi. Yarim mustaqil va kuchli Shahrisabz va Kitob bekliklari boʻysundirildi. Koʻqon xonligi tobe etildi. Amir Muzaffar davrida esa Buxoro amirligi Rossiya tomonidan istilo etildi. Amir Abdulahad va Amir Olimxon huk-mronligi vaqtida Buxoroda rus pod-sho hukumatining mavqei mustahkamlandi. Buxoro bosqinitssh keyin tuzilgan Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tashkil topgach, M. sulolasi tugatildi.

Naim Norqulov.[1]

SulolaTahrirlash

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Xudoyorbiy
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Muhammad Hakimbiy
 
 
 
 
 
Doniyolbiy
 
 
 
 
Abulfayzxon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Badalbek
 
Muhammad Rahim
 
Barot Sulton
 
Shohmurod
 
 
 
 
Yulduz begim
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Norbo’tabiy
 
qizi; ismi noma’lum
 
 
 
 
 
Husayn (Miriy)
 
Haydar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Fozilbiy
 
 
 
Husayn
 
Umar
 
Nasrulla
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Muzaffar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Abdumalik
 
 
Nuriddin
 
 
Abdulmo’min
 
 
Abdulfattoh
 
 
Najmiddin
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Abdulahad
 
Akram
 
Siddiq
 
Mansur
 
Nosir
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Olimxon
 
Qosimxon
 
 
 
 
 
Nikolay Seretelli
 
 
 
 
 
 

ManbalarTahrirlash

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

AdabiyotlarTahrirlash

  1. Мирза Абд-ал-Азим Сами, Тарих-и салатин-и мангития, Москва., 1962
  2. Трактат Ахмада Даниша, История Мангитской династии, пер. и предисл. И. А. Наджафовой, Душанбе, 1967